روانشناسی تکاملی و خاستگاه فداکاری در روابط اجتماعی از منظر روانشناسی

هدف پژوهش حاضر بررسی خاستگاه فداکاری در روابط اجتماعی از منظر روانشناسی تکاملی است. این مطالعه با رویکرد مروری و تحلیلی بر منابع داخلی و خارجی اخیر، به تحلیل نقش فداکاری به عنوان یک رفتار پروسوشیال می پردازد که ریشه در سازوکارهای تکاملی مانند انتخاب طبیعی، همکاری متقابل و آلترویسم گروهی دارد. روش پژوهش شامل گردآوری و تحلیل منابع علمی از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ بوده و جامعه مورد بررسی شامل نظریه های کلیدی روانشناسی تکاملی و مطالعات تجربی مرتبط است. مدل تحلیلی بر پایه نظریه های کینشیپ، ریسیپروکال آلترویسم و پاروکیال آلترویسم بنا شده که نشان می دهد فداکاری در روابط اجتماعی، به ویژه در خانواده و گروه های نزدیک، به عنوان یک استراتژی انطباقی برای بقا و تولید مثل عمل می کند. نتایج حاکی از آن است که فداکاری نه تنها به تقویت پیوندهای اجتماعی کمک می کند، بلکه در جوامع ایرانی با تلفیق ارزش های دینی و فرهنگی، نقش برجسته ای در همبستگی خانوادگی و اجتماعی ایفا می نماید. این یافته ها پیشنهاد می کنند که برنامه های آموزشی بر پایه روانشناسی تکاملی می تواند به ارتقای روابط اجتماعی منجر شود.

کلیدواژه ها:

روانشناسی تکاملی ، فداکاری ، روابط اجتماعی ، آلترویسم ، همکاری متقابل