بررسی تاثیر انگیزش درونی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان: تحلیل نقش میانجی گر درگیری تحصیلی و خودپنداره

پیشرفت تحصیلی دانش آموزان همواره یکی از دغدغه های اصلی نظام های آموزشی بوده است. در این میان، نقش عوامل روان شناختی و انگیزشی به عنوان پیش بین کننده های قوی عملکرد تحصیلی مورد توجه محققان قرار گرفته است. مقاله حاضر با هدف بررسی تاثیر انگیزش درونی بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نگاشته شده است. در این راستا، چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر نظریه خودتعیین گری (دسی و ریان، ۲۰۰۰) بوده و نقش متغیرهای میانجی گر از جمله درگیری تحصیلی و خودپنداره تحصیلی نیز تحلیل شده است. یافته های مطالعات پیشین (همچون عمانی و همکاران، ۲۰۲۵؛ سونو و بای دو-آنو، ۲۰۲۴) نشان می دهد که انگیزش درونی نه تنها به صورت مستقیم، بلکه از طریق افزایش درگیری شناختی، عاطفی و رفتاری دانش آموزان و نیز بهبود خودپنداره آنان، منجر به ارتقای کیفیت یادگیری و کسب نمرات بالاتر می شود. نتایج این پژوهش ها حاکی از آن است که دانش آموزان با انگیزش درونی بالا، در مقایسه با همتایان خود که صرفا با انگیزش بیرونی هدایت می شوند، از عمق یادگیری بیشتری برخوردار بوده و در مواجهه با چالش های تحصیلی، پایداری بیشتری از خود نشان می دهند. در پایان، بر اساس یافته ها، پیشنهادهای کاربردی برای معلمان، والدین و سیاست گذاران آموزشی جهت پرورش و تقویت انگیزش درونی در محیط های یادگیری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

انگیزش درونی ، پیشرفت تحصیلی ، یادگیری دانش آموزان ، نظریه خودتعیین گری ، درگیری تحصیلی.