از ارتباط تا ارتقاء: نقش معلمان در ایجاد فضایی سرشار از انگیزه و بهبود چشمگیر فرآیند یادگیری

ایجاد فضایی سرشار از انگیزه در کلاس درس، به عنوان یکی از ارکان اساسی بهبود کیفیت یادگیری، در سال های اخیر مورد توجه گسترده پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته است. معلم نه تنها انتقال دهنده دانش، بلکه تسهیل گر یادگیری، الگوی رفتاری و عامل شکل دهنده به اقلیم عاطفی کلاس محسوب می شود. پژوهش های انجام شده نشان می دهد که کیفیت روابط معلم و دانش آموز و میزان حمایت عاطفی و آموزشی ارائه شده توسط معلم، تاثیر مستقیمی بر انگیزش تحصیلی، درگیری شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد (Robert C. Pianta et al., ۲۰۱۲; John Hattie, ۲۰۰۹).مطالعات مبتنی بر نظریه خودتعیین گری Edward L. Deci و Richard M. Ryan نشان می دهد که هنگامی که معلمان با تامین نیازهای بنیادین دانش آموزان به شایستگی، خودمختاری و تعلق، محیطی حمایتی ایجاد می کنند، سطح انگیزش درونی و مشارکت فعال در یادگیری به طور معناداری افزایش می یابد (Deci & Ryan, ۲۰۰۰). همچنین پژوهش های فراتحلیلی بیانگر آن است که بازخورد موثر، انتظارات بالا همراه با حمایت، و ایجاد تعامل مثبت در کلاس می تواند به بهبود چشمگیر عملکرد تحصیلی منجر شود (Hattie, ۲۰۰۹; Kathy Wentzel, ۲۰۱۲).در مجموع، شواهد علمی حاکی از آن است که گذار از آموزش صرفا محتوامحور به رویکردی ارتباط محور و انگیزه افزا، می تواند فرآیند یادگیری را عمیق تر، پایدارتر و اثربخش تر سازد. بنابراین، توانمندسازی معلمان در زمینه مهارت های ارتباطی، مدیریت هیجانی و راهبردهای انگیزشی، باید به عنوان یکی از اولویت های اصلی برنامه های توسعه حرفه ای در نظام های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: ارتباط معلم و دانش آموز ، انگیزش تحصیلی ، اقلیم کلاس درس ، یادگیری پایدار ، توسعه حرفه ای معلمان