اثر هم زیستی با قارچ میکوریزا بر برخی ویژگی های بیوشیمیایی و رشد گیاه ترخون تحت شرایط تنش خشکی

تنش خشکی مهم ترین تنش غیرزیستی است که رشد و عملکرد گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد. به منظور بررسی تاثیر هم زیستی قارچ های میکوریزا و تنش خشکی بر خصوصیات رشد و بیوشیمیایی گیاه ترخون، آزمایشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه رازی انجام شد. فاکتور اول تنش خشکی در دو سطح شامل شاهد (آبیاری کامل) و آبیاری در حد ۵۰ درصد ظرفیت زراعی و فاکتور دوم شامل مایه زنی ریزوم های ترخون با قارچ های میکوریزا از جنس Glomus در ۵ سطح ( G.hoi + G. mosseae، G.hoi + G. intraradices ، G. mosseae + G. intraradices ، G.hoi + G. mosseae + G. intraradices ) و شاهد بود. برخی از ویژگی های رشد (وزن خشک برگ و طول ریشه)، فیزیولوژیکی (محتوی نسبی آب برگ ، رنگیزه های فتوسنتزی، نشت الکترولیت، پرولین، قند های محلول کل، پروتئین محلول و ظرفیت آنتی اکسیدانی برگ) اندازه گیری شدند. برای مایه زنی، ۱۰۰ گرم از مایه تلقیح که شامل خاک حاوی اسپور، ریشه های مایکوریزا و هیف بود در زیر هر قطعه ریزوم استفاده شد. یک ماه پس از استقرار گیاه، تنش خشکی به روش وزنی اعمال شد. طبق نتایج به دست آمده، تنش خشکی سبب کاهش وزن خشک برگ و طول ریشه شد. بدین صورت که کم ترین میزان وزن خشک برگ ( ۰/۶۵گرم) و طول ریشه (۱۴/۶۵ سانتی متر)، در تیمار ۵۰ درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد. برخلاف تنش خشکی، کاربرد هر سه گونه قارچ میکوریزا سبب افزایش وزن خشک برگ (۰/۸۳ گرم) و طول ریشه (۱۷/۵۷ سانتی متر) شد. در شرایط تنش خشکی، کاربرد میکوریزا سبب بهبود میزان رنگیزه های فتوسنتزی نسبت به شاهد شد. بیش ترین میزان پرولین (۱۸/۳۳ میکرومول در گرم وزن تر) در تیمار تنش خشکی همراه با سه گونه قارچ میکوریزا حاصل شد، درحالی که بیش ترین میزان قند محلول کل (۰۰/۴۹ میلی گرم در گرم وزن تر)، پروتئین محلول (۰/۳۵۲ میلی گرم در گرم وزن تر) و فعالیت آنتی اکسیدانی (۹۶/۰۶ %)، در تیمار آبیاری کامل همراه با سه گونه قارچ میکوریزا مشاهده گردید. نتایج نشان داد که کاربرد ۳ گونه از قارچ میکوریزا شاملG. intraradices +G. hoi + G. mosseae ، بر ویژگی های رشد، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی ترخون تاثیر بهتری داشت.

کلیدواژه ها:

پرولین ، قندهای محلول کل ، ظرفیت آنتی اکسیدانی ، محتوای نسبی آب برگ