نقش احساس کارآمدی ادراک شده در پیشرفت تحصیلی

احساس کارآمدی ادراک شده (Perceived Self-Efficacy)، که توسط آلبرت بندورا (Bandura, ۱۹۹۷) به عنوان باور فرد به توانایی های خود برای سازماندهی و اجرای اقدامات لازم جهت دستیابی به نتایج مطلوب تعریف شده است، یکی از سازه های محوری در نظریه یادگیری اجتماعی-شناختی و روان شناسی تربیتی است. این مفهوم نقش تعیین کننده ای در چگونگی تفکر، احساس، انگیزش و رفتار افراد در مواجهه با چالش ها ایفا می کند. هدف این مقاله مروری، بررسی جامع نقش کارآمدی ادراک شده در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان است. ساختار مقاله شامل تعریف مفهومی، مبانی نظری، عوامل موثر بر شکل گیری آن، سازوکارهای تاثیرگذاری بر عملکرد تحصیلی، شواهد پژوهشی داخلی، و راهبردهای عملی برای تقویت این باور در محیط های آموزشی است. مرور نظام مند پژوهش های انجام شده در ایران نشان می دهد که کارآمدی ادراک شده به طور مداوم با عملکرد تحصیلی، خودتنظیمی، پشتکار و انعطاف پذیری شناختی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری دارد. یافته ها بر اهمیت توجه ویژه نظام آموزشی به تقویت باورهای خودکارآمدی در کنار تقویت مهارت های شناختی تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

کارآمدی ادراک شده ، خودکارآمدی ، پیشرفت تحصیلی ، نظریه یادگیری اجتماعی-شناختی ، انگیزش تحصیلی.