ارزیابی آلودگی و منشایابی فلزات سنگین در رسوبات تالاب خشک شده کافتر با استفاده از شاخص های کمی و کیفی

تالاب کافتر با مساحت ۵۶۰۰ کیلومترمربع در ۱۸۰ کیلومتری شمال استان فارس واقع است و به طور کامل خشک شده است. پژوهش حاضر به ارزیابی غلظت فلزات سنگین کادمیوم، آرسنیک، کبالت، سرب، کروم، نیکل، روی و منگنز در رسوبات تالاب کافتر پرداخته که در اثر خشک شدن تالاب همراه با فعالیت های کشاورزی بالادست به ایجاد نقاط بحرانی گرد و غبار و آلودگی در این نواحی منجر شده است. از این رو برای جانمایی نقاط برداشت نمونه رسوب از روش نمونه برداری سیستماتیک استفاده شد. محدوده تالاب به ۲۴ بلوک تقسیم شد. سپس در هر بلوک یک نقطه با انتخاب تصادفی برای نمونه برداری مشخص شد. نمونه برداری سطحی خاک در فصل پاییز ۱۴۰۰، از عمق ۰-۱۰ سانتی متری انجام شد. سپس نمونه ها در کیسه های زیپ کیف به آزمایشگاه منتقل شد و پس از خشک شدن، هضم و آماده سازی به وسیله دستگاه MP-AES برند AGILENT مدل ۴۱۰۰ برای فلزات شناسایی و غلظت آن ها اندازه گیری شد. کنترل کیفیت با استفاده از نمونه های شاهد و استانداردهای مرجع انجام شد تا دقت نتایج تضمین گردد. در بین فلزات سنگین کادمیوم، به مراتب غلظت بیش تری را در نمونه رسوب خاک (۸۴/۰ میلی گرم بر کیلوگرم) از خود نشان داد. این فلز را در برخی ایستگاه ها در محدوده آلودگی قوی یا بسیار قوی قرارداد؛ حال آنکه سایر عناصر عموما در هر دو فصل در محدوده بدون آلودگی یا بدون آلودگی باقی ماندند. این مطالعه، افزایش آلاینده کادمیوم را به دلیل فعالیت های کشاورزی در بالادست تالاب مرتبط می داند.

کلیدواژه ها:

فلزات سنگین ، رسوب ، تالاب کافتر ، شاخص های کیفی ، کادمیوم