آسیب شناسی سرمایه اجتماعی معلمان در نظام آموزش و پرورش

پژوهش حاضر با هدف فهم بازتولید سرمایه اجتماعی در میان معلمان آموزش و پرورش صورت گرفته است. روش این پژوهش، کیفی و از نوع نظریه زمینه ای بوده است. جامعه مورد مطالعه این پژوهش، ۳۵ نفر از معلمان شهر تهران بوده که به صورت هدفمند و نظری و با رعایت ملاک اشباع نظری انتخاب شدند. همچنین روش گردآوری داده ها در پژوهش حاضر از نوع مصاحبه عمیق بوده، برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار MAXQDA استفاده شده است. بر این اساس در پژوهش حاضر، ۳۷ مقوله فرعی و ۱۰ مقوله اصلی از متن مصاحبه ها استخراج شد. یافته های پژوهش نشان داد که شرایط علی (مشارکت و اعتماد و اقدامات مسئولان) موجب بروز بازتولید سرمایه اجتماعی معلمان شده است و راهبردهایی چون مدیریت دانش و بهبود خدمات رفاهی تحت تاثیر شرایط زمینه ای (مشکلات و مسائل شغلی و تعارضات درونی) و شرایط مداخله گر (حمایت ساختار و حمایت اجتماعی) است. پیامدهای حاصل از راهبردهای یادشده نیز عبارت بوده اند از: افزایش و ارتقای سرمایه اجتماعی و بهبود کیفیت تدریس. در نهایت نتایج پژوهش حاضر نشان داد که ایجاد بستر نقدپذیری، برقراری عدالت سازمانی و رفع احساس تبعیض یا نابرابری، موجب از بین رفتن دلسردی و تقویت همدلی میان معلمان می شود. این رویکرد نه تنها روحیه کار جمعی را تقویت می کند، بلکه از فرسایش تدریجی سرمایه اجتماعی مدرسه نیز جلوگیری به عمل می آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، سرمایه اجتماعی ، معلمان ، مدرسه و شهر تهران.