نقش معلم ادبیات در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان از طریق تحلیل متون ادبی

این مقاله به بررسی نقش معلم ادبیات در پرورش تفکر انتقادی دانش آموزان از طریق تحلیل متون ادبی می پردازد و می کوشد جایگاه آموزش ادبیات را فراتر از انتقال دانش زبانی و تاریخی، به عنوان بستری برای پرورش اندیشه تحلیلی، قضاوت آگاهانه و فهم چندلایه متون تبیین کند. هدف اصلی پژوهش، واکاوی ظرفیت های متون ادبی در تقویت تفکر انتقادی و تبیین نقش راهبردی معلم ادبیات در هدایت فرایند خوانش، تفسیر و گفت وگوی تحلیلی در کلاس درس است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بهره گیری از مقالات معتبر علمی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی و تحلیل منابع نظری، پژوهش های پیشین و آثار مرتبط با آموزش ادبیات و تفکر انتقادی گردآوری و به صورت کیفی تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که تحلیل هدفمند متون ادبی، در صورت هدایت آگاهانه معلم، می تواند زمینه ساز تقویت مهارت هایی چون پرسشگری، استدلال، تفسیر نقادانه و داوری مستقل در دانش آموزان شود. همچنین نقش معلم ادبیات به عنوان تسهیل گر گفت وگوی اندیشمندانه و طراح موقعیت های یادگیری معنادار، عاملی تعیین کننده در گذار از آموزش حافظه محور به آموزش تفکرمحور است. یافته ها بر ضرورت بازنگری در روش های تدریس ادبیات و توجه بیشتر به رویکردهای تحلیلی و تعاملی در برنامه ریزی آموزشی تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

آموزش ادبیات ، تفکر انتقادی ، تحلیل متون ادبی ، نقش معلم ، یادگیری تحلیلی