نقش انگیزه: در فرایند یادگیری و پیشرفت تحصیلی

انگیزه به عنوان یکی از بنیادی ترین سازه های روان شناختی، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، تداوم تلاش تحصیلی و میزان پیشرفت آموزشی فراگیران ایفا می کند. مقاله حاضر با هدف تبیین جایگاه انگیزه در فرایند یادگیری و تحلیل نقش آن در پیشرفت تحصیلی، به بررسی ابعاد مفهومی، نظری و کاربردی انگیزش تحصیلی می پردازد. تمرکز اصلی بر شناسایی انواع انگیزه، عوامل فردی و محیطی موثر بر آن و پیامدهای انگیزشی در عملکرد تحصیلی است. روش تحقیق این مقاله به صورت تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر علمی انجام شده است. داده ها از طریق تحلیل متون نظری، پژوهش های پیشین و اسناد علمی مرتبط گردآوری و به صورت نظام مند تحلیل شده اند. نتایج بررسی ها نشان می دهد که انگیزه، به ویژه انگیزه درونی، نقش محوری در یادگیری عمیق، خودتنظیمی، پایداری تحصیلی و ارتقای عملکرد آموزشی دارد و در مقابل، ضعف در سازوکارهای انگیزشی می تواند به افت تحصیلی و کاهش مشارکت یادگیرندگان منجر شود. همچنین یافته ها حاکی از آن است که کیفیت تعاملات آموزشی، روش های تدریس، بازخورد سازنده و حمایت روانی اجتماعی، از عوامل کلیدی در تقویت انگیزش تحصیلی به شمار می آیند. بر این اساس، توجه آگاهانه به مولفه های انگیزشی می تواند زمینه ساز بهبود فرایند یاددهی یادگیری و ارتقای نظام های آموزشی باشد.

کلیدواژه ها:

انگیزه تحصیلی ، یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، روان شناسی تربیتی ، انگیزه درونی