حساسیت فرهنگی معلمان و عدالت در تعاملات کلاسی

حساسیت فرهنگی معلمان و رعایت عدالت در تعاملات کلاسی از مولفه های بنیادین آموزش اثربخش در نظام های آموزشی متکثر امروزی به شمار می آید. افزایش تنوع فرهنگی، زبانی و اجتماعی در کلاس های درس، ضرورت بازاندیشی در شیوه های تعامل معلمان با دانش آموزان را دوچندان کرده است؛ زیرا تعاملات کلاسی می توانند به طور هم زمان زمینه ساز تقویت عدالت آموزشی یا بازتولید نابرابری ها باشند. هدف این مقاله تبیین مفهوم حساسیت فرهنگی معلمان، بررسی پیوند آن با ابعاد مختلف عدالت آموزشی و تحلیل نقش این دو مولفه در کیفیت تعاملات کلاسی است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و بررسی مقالات معتبر علمی انجام شده است. در این راستا، ابتدا مبانی نظری حساسیت فرهنگی و عدالت آموزشی واکاوی شده، سپس جلوه های عملی این مفاهیم در مدیریت کلاس، ارتباطات آموزشی، برنامه درسی و ارزشیابی مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های مقاله نشان می دهد که برخورداری معلمان از حساسیت فرهنگی بالا، موجب کاهش سوگیری های ناآگاهانه، افزایش احساس تعلق دانش آموزان و توزیع منصفانه فرصت های یادگیری می شود. همچنین، عدالت در تعاملات کلاسی زمانی تحقق می یابد که تفاوت های فرهنگی نه به عنوان مانع، بلکه به مثابه منبعی برای غنای فرایند یاددهی–یادگیری تلقی شوند. نتایج این پژوهش بر ضرورت توانمندسازی حرفه ای معلمان، بازنگری در برنامه های تربیت معلم و توجه نظام مند به عدالت فرهنگی در سیاست گذاری های آموزشی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

حساسیت فرهنگی ، عدالت آموزشی ، تعاملات کلاسی ، تنوع فرهنگی ، نقش معلم