آموزش تفکر انتقادی و نقش معلم در پرورش مهارت های شناختی پیشرفته

آموزش تفکر انتقادی در مدرسه شرط شکل گیری یادگیری عمیق و تصمیم گیری آگاهانه در موقعیت های واقعی است و بدون ایفای نقش فعال معلم به نتیجه نمی رسد. هدف این مقاله تبیین اجزای تفکر انتقادی و پیوند آن با مهارت های شناختی پیشرفته، و ارائه راهبردهای اجرایی برای طراحی تدریس، برنامه درسی و ارزشیابی است. روش تحقیق به صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و تحلیل نظام مند کتاب ها و مقالات معتبر انجام شده است. نتایج نشان می دهد پرورش تحلیل، ارزیابی شواهد، استنتاج، تبیین و خوداصلاحی زمانی تقویت می شود که معلم از پرسش های کاوشگر، گفت وگوی ساختاریافته و تکلیف های عملکردی بهره بگیرد و هم زمان فراشناخت را با خودسنجی و بازتاب نویسی فعال کند. هم ترازی هدف ها، محتوا و ارزشیابی، به کارگیری سیاهه معیارهای روشن و بازخورد رشددهنده، کیفیت استدلال دانش آموزان را به صورت قابل مشاهده ارتقا می دهد. به کارگیری ارزشیابی تکوینی داده محور، همراه با همکاری خانواده و مدرسه، به شناسایی نیازهای یادگیری و اصلاح راهبردها کمک می کند و از سطحی نگری و داوری شتاب زده می کاهد. ایجاد فضای امن برای اختلاف نظر، آموزش سوگیری های شناختی و مدیریت زمان کلاس، پیش نیازهای اجرای موفق به شمار می آید. جمع بندی مقاله پیشنهاد می کند توانمندسازی حرفه ای معلمان و تدوین چارچوب مدرسه محور برای سنجش تکوینی و بهبود مستمر، مسیر توسعه مهارت های شناختی پیشرفته را هموار می کند و در همه پایه ها و درس ها قابل اجرا است.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، مهارت های شناختی پیشرفته ، نقش معلم ، فراشناخت ، ارزشیابی تکوینی ، گفت وگوی کلاسی