نقش آموزش تفکر الگوریتمی در تقویت مهارت حل مسئله

در عصر حاضر که حجم دانش و پیچیدگی مسائل روزافزون افزایش یافته است، نظام های آموزشی با چالش اساسی تربیت نسلی مواجه اند که قادر به تفکر انتقادی، خلاقانه و به ویژه حل مسئله باشند. مهارت حل مسئله، به عنوان یکی از حیاتی ترین مهارت های قرن بیست ویکم، نیازمند بستری شناختی است که بتواند مسائل پیچیده را به اجزای کوچک تر تقسیم کرده، راه حل های ساختارمند ارائه دهد و فرآیند اجرایی را مدیریت کند. در این میان، «تفکر الگوریتمی» (Algorithmic Thinking) به عنوان یک رویکرد ساختاریافته برای تجزیه و تحلیل و حل مسائل، نقشی محوری ایفا می کند. تفکر الگوریتمی صرفا به حوزه علوم کامپیوتر محدود نمی شود، بلکه یک استراتژی شناختی است که شامل مراحل نظام مند تجزیه، تعریف مراحل حل، اجرا و ارزیابی راه حل است.این پژوهش با رویکرد تحلیلی-توصیفی، به بررسی نقش تفکر الگوریتمی در تقویت مهارت حل مسئله در دانش آموزان، به ویژه در دوره متوسطه، می پردازد. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که آموزش مبتنی بر تفکر الگوریتمی، با ایجاد ساختاری منطقی در ذهن فراگیران، آن ها را قادر می سازد تا در مواجهه با مسائل، به جای اتکا به روش های حفظی یا آزمون و خطای کورکورانه، از فرآیندهای گام به گام و قابل بازبینی استفاده کنند. این نوع تفکر، با تاکید بر مفاهیمی چون انتزاع، شناسایی الگو، تجزیه مسئله (Decomposition) و طراحی الگوریتم، مستقیما با مراحل حل مسئله هم پوشانی دارد.دلالت های آموزشی این پژوهش برای معلمان و برنامه ریزان درسی بسیار حائز اهمیت است. آموزش سنتی که غالبا بر انتقال محتوای از پیش تعیین شده متمرکز است، توانایی لازم برای توسعه مهارت های تفکر سطح بالا را فراهم نمی آورد. بنابراین، ضرورت دارد که برنامه های درسی، به ویژه در رشته های مختلف دوره متوسطه، رویکردهای فعال و مسئله محوری را در پیش بگیرند که تفکر الگوریتمی را به عنوان یک شایستگی اصلی پرورش دهد. نقش معلم در این میان، از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر و طراح فعالیت های شناختی تغییر می یابد. این مقاله پیشنهاد می کند که با استفاده از روش هایی چون یادگیری پروژه محور و طراحی تکالیف ساختارمند، زمینه نهادینه سازی این نوع تفکر در فرایند یادگیری فراهم گردد تا دانش آموزان به استقلال فکری و توانایی حل مسائل چالش برانگیز آتی مجهز شوند.

کلیدواژه ها:

تفکر الگوریتمی ، حل مسئله ، مهارت های شناختی ، آموزش مبتنی بر تفکر ، یادگیری فعال ، برنامه ریزی آموزشی