تحلیل کیفی تجارب زیسته موفقیت تحصیلی و حرفه ای در رشته های ریاضی کاربردی، علوم اجتماعی، آموزش ابتدایی و الهیات (فقه و حقوق): یک مطالعه پدیدارشناختی

پژوهش حاضر با هدف تحلیل عمیق تجارب زیسته موفقیت تحصیلی و حرفه ای در میان چهار دانش آموخته موفق در رشته های ریاضی کاربردی، علوم اجتماعی، آموزش ابتدایی و الهیات (فقه و حقوق) انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری، به بررسی ابعاد شخصی، اجتماعی و زمینه ای شکل دهنده به تجربه موفقیت در این حوزه های متنوع علمی پرداخت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با چهار فارغ التحصیل ممتاز (در مقاطع کارشناسی و ارشد) گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های تحقیق در قالب پنج مضمون اصلی سازماندهی شد: ۱) انگیزش اصیل و کشش درونی به سوی رشته، ۲) تعامل معناساز با هسته معرفتی رشته، ۳) نقش راهبردی شبکه حمایتی (خانواده، اساتید، همتایان)، ۴) خودتنظیمی تحصیلی و پشتکار هدفمند، و ۵) پیوند تحصیل با هویت حرفه ای و اثرگذاری اجتماعی. نتایج نشان داد که موفقیت تحصیلی-حرفه ای در این رشته ها فرآیندی است که در آن علاقه عمیق و اصیل به عنوان موتور محرکه، توانایی ایجاد ارتباط معنادار با هسته معرفتی رشته به عنوان عامل تمایز، و بهره مندی از حمایت های هدفمند به عنوان بستر تسهیل گر عمل می کنند. نمود این عوامل در رشته های مختلف متفاوت بود: در ریاضی کاربردی، تاکید بر تفکر تحلیلی و حل مسئله؛ در علوم اجتماعی، بر تحلیل نقادانه پدیده های اجتماعی؛ در آموزش ابتدایی، بر خلاقیت تربیتی و عشق به کودکان؛ و در الهیات، بر تسلط بر متون دینی و استدلال فقهی قرار داشت. همچنین، پیوند تحصیل با شغل (در دو مشارکت کننده) نشان دهنده تداوم موفقیت از دانشگاه تا عرصه حرفه ای بود. این مطالعه بر لزوم توجه به انگیزه های درونی در هدایت تحصیلی و طراحی برنامه های درسی مسئله محور در رشته های علوم انسانی و پایه تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

موفقیت تحصیلی ، موفقیت حرفه ای ، پدیدارشناسی تفسیری ، ریاضی کاربردی ، علوم اجتماعی ، آموزش ابتدایی ، الهیات ، هویت حرفه ای.