بررسی شیوع ناهنجاری های قامتی (سر به جلو، شانه گرد و کیفوز) در دانش آموزان دبیرستان و ارتباط آن با میزان فعالیت بدنی

زمینه و هدف: ناهنجاری های قامتی از شایع ترین اختلالات اسکلتی–عضلانی در دوران نوجوانی به شمار می روند که در صورت عدم تشخیص و مداخله به موقع می توانند منجر به دردهای مزمن، کاهش عملکرد حرکتی و افت کیفیت زندگی در بزرگسالی شوند. تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی و افزایش استفاده از تلفن همراه و نشستن های طولانی مدت، احتمال بروز این اختلالات را در میان دانش آموزان افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی شیوع ناهنجاری های سر به جلو، شانه گرد و کیفوز و تعیین ارتباط آن با میزان فعالیت بدنی در دانش آموزان دبیرستانی انجام شد.روش تحقیق: این مطالعه از نوع توصیفی–تحلیلی و مقطعی بود که بر روی ۱۲۰ نفر از دانش آموزان دبیرستان (میانگین سن ۱۵/۸±۰/۹ سال) به روش نمونه گیری در دسترس انجام گرفت. ارزیابی ناهنجاری سر به جلو و شانه گرد با استفاده از خط شاقول و اندازه گیری زاویه ای و میزان کیفوز با خط کش منعطف انجام شد. میزان فعالیت بدنی از طریق پرسشنامه استاندارد فعالیت بدنی نوجوانان (PAQ-A) سنجیده شد. داده ها با استفاده از آزمون های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی در سطح معنی داری ۰/۰۵≥p تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد شیوع سر به جلو ۴۶/۷ درصد، شانه گرد ۳۸/۳ درصد و کیفوز افزایش یافته ۲۹/۲ درصد بود. بین میزان فعالیت بدنی و شدت ناهنجاری های قامتی ارتباط معنادار و معکوس مشاهده شد (۰/۰۱>p)، به طوری که دانش آموزان با سطح فعالیت بدنی پایین تر، شیوع و شدت بیشتری از اختلالات قامتی را نشان دادند. تحلیل رگرسیون نیز نشان داد فعالیت بدنی می تواند به طور معناداری شدت ناهنجاری ها را پیش بینی کند.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش بیانگر شیوع قابل توجه ناهنجاری های قامتی در دانش آموزان دبیرستانی و نقش محافظتی فعالیت بدنی در کاهش این اختلالات است. طراحی و اجرای برنامه های تمرینی اصلاحی و افزایش زمان فعالیت بدنی در مدارس می تواند در پیشگیری و کنترل این مشکلات موثر باشد. پیشنهاد می شود غربالگری دوره ای وضعیت قامتی دانش آموزان در مدارس به عنوان یک راهکار پیشگیرانه مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ناهنجاری های قامتی ، سر به جلو ، شانه گرد ، کیفوز ، فعالیت بدنی ، دانش آموزان دبیرستانی ، بیومکانیک ، سلامت اسکلتی–عضلانی ، غربالگری قامتی ، پیشگیری از آسیب ، وضعیت بدن ، آمادگی جسمانی