اثر عزت نفس و اختلال یادگیری بر انگیزش تحصیلی در دانش آموزان

هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین عزت نفس، اختلال یادگیری (LD) و انگیزش تحصیلی در دانش آموزان است تا بدین وسیله نقش عزت نفس را به عنوان سازه ای کلیدی در فرایند یادگیری و انگیزش روشن سازد و تعیین کند آیا LD از مسیر کاهش عزت نفس می تواند انگیزش تحصیلی را تضعیف نماید یا اینکه عزت نفس می تواند به عنوان میانجی یا تعدیل گر عمل کند. این مطالعه از طراحی مقطعی-تحلیلی با استفاده از مدل معادله ساختاری (SEM) و تحلیل invariance بین سه گروه سنی اصلی (کودکی، راهنمایی و دبیرستانی) استفاده می کند تا ساختار روابط بین این سه متغیر را در طول دوره های رشدی بررسی کند. جامعه آماری را دانش آموزان بین ۱۰ تا ۱۸ سال از مدارس دولتی و غیرانتفاعی ایران تشکیل می دهد و نمونه ای حدود ۷۰۰ نفر برای برخورداری از توان برآورد مدل ها در نظر گرفته شده است. ابزارهای اندازه گیری شامل معیار LD with صلاحیت تشخیصی معتبر، مقیاسی برای عزت نفس نظیر نسخه فارسی مقیاس روسنبرگ و مقیاسی معتبر برای انگیزش تحصیلی با تفکیک بین انگیزش درونی و بیرونی است. تحلیل های SEM با ورود گام به گام پیش بین ها انجام می شود و مدل مسیر با شاخص های برازش CFI و TLI و RMSEA ارزیابی می شود؛ همچنین invariance بین گروه های سنی به شیوه Configural، Metric و Scalar بررسی می گردد. نتایج فرضی نشان می دهد LD با کاهش عزت نفس ارتباط منفی دارد و عزت نفس به طور مستقیم و از طریق میانجی گری با انگیزش تحصیلی در ارتباط است و این روابط در سه گروه سنی تا حدودی همسان است، هرچند تفاوت های رشدی کوچک در برخی مسیرها وجود دارد که می تواند مداخلات آموزشی-توانبخشی را به سوی دوره های رشدی خاص هدایت کند. یافته ها می تواند به طراحی مداخلات مدرسه-خانواده محور برای تقویت عزت نفس و افزایش انگیزش تحصیلی در دانش آموزان LD کمک کند.

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، اختلال یادگیری ، انگیزش تحصیلی ، مدل مسیر ، invariance ، گروه های سنی