تحلیل نظری و اسنادی عوامل موثر بر افزایش علاقه مندی دانش آموزان به پژوهش با نگاهی تطبیقی به رویکردهای بین المللی

علاقه مندی دانش آموزان به پژوهش، یکی از شاخص های مهم کیفیت یادگیری و توسعه تفکر انتقادی است. با وجود تاکید نظریه های یادگیری و انگیزش بر پرورش روحیه پژوهشگری، بسیاری از مدارس با ضعف علاقه مندی دانش آموزان به فعالیت های تحقیقاتی مواجه هستند. پژوهش حاضر با رویکرد مروری تحلیلی (کتابخانه ای و اسنادی) به بررسی عوامل موثر بر افزایش علاقه مندی دانش آموزان به پژوهش می پردازد. منابع داخلی و خارجی مرتبط، شامل مقالات علمی، پایان نامه ها و اسناد آموزشی در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳، مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد علاقه مندی پژوهشی تحت تاثیر سه عامل اصلی است: روش و طراحی آموزشی پژوهش محور، حمایت اجتماعی و فرهنگی مدرسه و معلم، و انگیزش و مهارت های فردی دانش آموز شامل خودکارآمدی، انگیزش درونی و مهارت های تفکر انتقادی. تجارب کشورهای پیشرفته آموزشی، مانند فنلاند و کانادا نشان می دهد ادغام پژوهش در برنامه رسمی درسی و فراهم کردن فرصت های واقعی پژوهشی، علاقه مندی دانش آموزان را از سنین پایین نهادینه می کند. این مطالعه با تحلیل تطبیقی نظریات کلاسیک و معاصر، شکاف علمی موجود در ادبیات داخلی را پر می کند و می تواند مبنای طراحی برنامه های آموزشی پژوهش محور و ارتقای فرهنگ پژوهش در مدارس باشد.

کلیدواژه ها:

علاقه مندی پژوهشی ، انگیزش درونی ، خودکارآمدی ، یادگیری پژوهش محور ، تفکر انتقادی