هوش مصنوعی و عدالت آموزشی: فرصتی نو برای کاهش شکاف های یادگیری

در قرن بیست و یکم، عدالت آموزشی به یکی از چالشهای بنیادین نظامهای آموزش و پرورش در سطح جهانی تبدیل شده است(OECD, ۲۰۲۱). نابرابری در دسترسی به آموزش با کیفیت، تفاوتهای اقتصادی-اجتماعی و شکاف دیجیتال از جمله عواملی هستند که موجب تشدید شکافهای یادگیری شده اند(UNESCO, ۲۰۱۹). در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری تحول آفرین، ظرفیتهای نوینی برای پاسخگویی به این چالشها فراهم کرده است(Holmes et al., ۲۰۱۹). هدف این مقاله بررسی نقش و کارکردهای هوش مصنوعی در کاهش شکافهای یادگیری و ارتقای عدالت آموزشی است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بوده و بر مرور نظام مند منابع علمی معتبر بین المللی مبتنی است. یافته ها نشان می دهد که فناوری های مبتنی بر هوش مصنوعی، از جمله سیستمهای یادگیری تطبیقی، تحلیل داده های آموزشی و معلمان هوشمند، می توانند با شخصی سازی آموزش، شناسایی زودهنگام افت تحصیلی و افزایش دسترسی آموزشی، به تحقق عدالت آموزشی کمک کنند(Luckin et al., ۲۰۱۶). با این حال، چالشهایی نظیر سوگیری الگوریتمی، شکاف دیجیتال، ملاحظات اخلاقی و کمبود زیرساخت، استفاده اثر بخش از این فناوری را محدود می سازد (UNESCO, ۲۰۱۹). نتایج پژوهش بر ضرورت سیاست گذاری آگاهانه، آموزش معلمان و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی تاکید دارد.