از معلم محوری تا یادگیرنده محوری: بازاندیشی در الگوهای نوین یادگیری

در دهه های اخیر، نظام های آموزشی در سراسر جهان شاهد تحولی بنیادین از الگوی سنتی معلم محور به سمت الگوهای یادگیرنده محور بوده اند. این تغییر پارادایم، بازتابی از تحولات گسترده در نگرش به ماهیت یادگیری، نقش معلم، و فرآیند آموزش است. در الگوی معلم محور، تاکید اصلی بر انتقال مستقیم دانش از سوی معلم به فراگیران است و یادگیری به صورت انفعالی و مبتنی بر حفظ و بازتولید اطلاعات صورت می گیرد. در مقابل، رویکرد یادگیرنده محور با تاکید بر خودراه بری، تفکر انتقادی، تعامل، و یادگیری فعال، فراگیر را در مرکز فرآیند یادگیری قرار می دهد. این مقاله با روش مروری–توصیفی و بر اساس منابع علمی معتبر، به بازاندیشی در این دو رویکرد پرداخته و مهم ترین نظریه های پشتیبان یادگیرنده محوری (نظیر نظریه سازنده گرایی پیاژه، یادگیری اجتماعی ویگوتسکی و تجربه گرایی دیویی) را مرور می کند. همچنین، نقش فناوری های نوین، یادگیری مشارکتی، و محیط های یادگیری دیجیتال در تحقق یادگیری فعال و عمیق بررسی شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که گذار موثر از آموزش معلم محور به یادگیرنده محور نیازمند تغییر نگرش در معلمان، بازنگری در برنامه های درسی، و توسعه مهارت های خودتنظیمی در فراگیران است. در نهایت، مقاله بر اهمیت توانمندسازی معلمان به عنوان تسهیل گران یادگیری و طراحی محیط هایی تاکید دارد که رشد جامع یادگیرندگان را تقویت می کنند