نقش آموزش مهارت های هیجانی-اجتماعی در بهبود جو کلاس و رفتار دانش آموزان

در دهه های اخیر، توجه به آموزش مهارت های هیجانی–اجتماعی به عنوان یکی از ارکان بنیادین تربیت در مدارس، جایگاهی ویژه در سیاست های آموزشی یافته است. پژوهش های متعدد نشان می دهد که پرورش مهارت هایی چون خودآگاهی، خودمدیریتی، همدلی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه، نه تنها در رشد شخصیتی و هیجانی دانش آموزان موثر است، بلکه به بهبود جو کلاس، افزایش انسجام اجتماعی و کاهش رفتارهای پرخطر و مخرب نیز منجر می شود. هدف از این پژوهش، بررسی نقش آموزش مهارت های هیجانی–اجتماعی در ارتقای کیفیت روابط میان فردی، نظم کلاسی و رفتار سازگارانه دانش آموزان در محیط های آموزشی است.روش پژوهش بر مبنای رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از مرور نظام مند مطالعات داخلی و خارجی انجام گرفته است. داده ها از مقالات علمی، پایان نامه ها و گزارش های آموزشی مرتبط استخراج و با تکیه بر تحلیل محتوای کیفی، مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که اجرای برنامه های آموزش هیجانی–اجتماعی در مدارس، باعث افزایش همدلی، کاهش تعارضات میان دانش آموزان، ارتقای احساس تعلق به کلاس، بهبود ارتباط میان معلم و شاگرد و رشد رفتارهای مسئولانه می شود. همچنین، این برنامه ها با تقویت مهارت های خودتنظیمی، خودکنترلی و مدیریت هیجان ها، زمینه کاهش اضطراب، پرخاشگری و انزوا را در محیط آموزشی فراهم می آورند.نتیجه گیری کلی پژوهش نشان می دهد که آموزش مهارت های هیجانی–اجتماعی، ابزاری کارآمد در بهبود جو عاطفی و اجتماعی کلاس درس است و می تواند به عنوان بخشی از برنامه درسی پنهان و آشکار مدارس در نظر گرفته شود. این نوع آموزش نه تنها موجب افزایش سلامت روانی دانش آموزان می شود، بلکه تعامل مثبت میان معلمان و دانش آموزان را تقویت و زمینه یادگیری موثرتر را فراهم می سازد. بر این اساس، پیشنهاد می شود نظام آموزش وپرورش کشور، آموزش مهارت های هیجانی–اجتماعی را به عنوان مولفه ای اساسی در برنامه های تربیتی، مهارتی و درسی دانش آموزان نهادینه سازد.کلیدواژه ها: آموزش مهارت های هیجانی–اجتماعی، جو کلاس، رفتار دانش آموزان، سلامت روان، یادگیری اجتماعی–هیجانی، خودتنظیمی، روابط میان فردی.