درس پژوهی طراحی و اجرای یادگیری فعال با بهره گیری از هوش مصنوعی در فرآیند تدریس

بی توجهی و مشارکت محدود دانش آموزان در فرآیند تدریس، یکی از چالش های اساسی نظام آموزشی است که می تواند به کاهش کیفیت یادگیری و انگیزش تحصیلی منجر شود. با توجه به پیشرفت های سریع فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، فرصت های جدیدی برای ارتقای فرآیند یاددهی–یادگیری و فعال سازی نقش دانش آموزان فراهم شده است. پژوهش حاضر، به عنوان یکی از نخستین مطالعات درس پژوهی در محیط های آموزشی دوره ابتدایی استان بوشهر، به طراحی و اجرای یادگیری فعال با بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می پردازد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش درس پژوهی، مراحل شناسایی مسئله، طراحی درس اولیه، اجرای تدریس، جمع آوری و تحلیل داده ها، بازنگری و اجرای اصلاح شده درس را طی کرد. در این پژوهش، ابزارهای هوش مصنوعی برای طراحی فعالیت های یادگیری متنوع، تولید سوالات سطح بندی شده، ارائه بازخورد سریع و افزایش تعامل دانش آموزان به کار گرفته شد. داده ها از طریق مشاهده مستقیم کلاس، پرسش نامه مشارکت دانش آموزان، تحلیل تکالیف و یادداشت های معلم جمع آوری و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که استفاده هدفمند از هوش مصنوعی، به طور قابل توجهی مشارکت، تمرکز و کیفیت یادگیری دانش آموزان را افزایش داده و نقش معلم را در هدایت و تسهیل فرآیند یادگیری تقویت کرده است. نتایج این درس پژوهی، اهمیت و ظرفیت بالقوه هوش مصنوعی را به عنوان ابزاری موثر در بهبود کیفیت تدریس و تجربه یادگیری در کلاس های درس نشان می دهد و پیشنهاد می کند که برنامه ریزان آموزشی و معلمان از این فناوری نوین بهره گیری هدفمند داشته باشند. این پژوهش همچنین می تواند به عنوان الگویی راهبردی برای سایر مدارس و معلمان در به کارگیری هوش مصنوعی در فرآیند تدریس فعال تر مورد استفاده قرار گیرد.کلمات کلیدی: درس پژوهی؛ یادگیری فعال؛ هوش مصنوعی؛ فرآیند تدریس؛ مشارکت دانش آموزان