نقش آموزش قرآن در تقویت مهارت زبان عربی در دانش آموزان متوسطه اول

آموزش قرآن کریم در نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران، همواره دارای جایگاهی ویژه بوده است؛ اما بعد زبانی این آموزش، به ویژه در تقویت مهارت های چهارگانه زبان عربی (خواندن، نوشتن، شنیدن، و سخن گفتن) در دوره متوسطه اول، نیازمند پژوهش های عمیق تر و رویکردهای روش شناختی منسجم تری است. این مقاله با هدف بررسی تحلیلی و تبیین نقش محوری آموزش قرآن در ارتقاء سطح دانش زبان عربی دانش آموزان دوره اول متوسطه (پایه های هفتم تا نهم) طراحی شده است. دوره متوسطه اول، مرحله ای حساس در شکل گیری هویت زبانی و شناختی دانش آموزان محسوب می شود که پایه ریزی آن برای یادگیری زبان عربی در سطوح بالاتر، از اهمیت حیاتی برخوردار است. محور اصلی این پژوهش بر این فرض استوار است که ارتباط تنگاتنگ و ذاتی میان محتوای قرآنی و ساختارهای زبان عربی فصیح، می تواند به عنوان یک منبع غنی و انگیزه بخش در فرآیند آموزش زبان عمل کند.تحلیل ها نشان می دهد که مواجهه مستمر و هدفمند با متون قرآنی، به ویژه از طریق آموزش روخوانی و روان خوانی، زمینه ساز تثبیت موثرتر واژگان، درک بهتر ساختارهای صرفی و نحوی خاص زبان عربی فصیح (که غالبا در کتب درسی زبان عربی رسمی مورد استفاده قرار می گیرند) و بهبود مهارت های تلفظ و آهنگ کلام (نغمات تجویدی) می شود. همچنین، ماهیت اعجازگونه و تاثیرگذار پیام قرآنی، انگیزه درونی دانش آموزان را برای یادگیری و رمزگشایی معنایی متن افزایش داده و نگرش مثبت آنان نسبت به این زبان را تقویت می کند. پژوهش حاضر، ضمن بررسی ابعاد واژگانی (نظیر اشتقاقات و ریشه ها)، ساختارهای دستوری (مانند جملات فعلیه و اسمیه غالب در قرآن)، و کارکردهای مهارتی (تاکید بر مهارت شنیداری از طریق تکرار و ترتیل)، نشان می دهد که ادغام روشمند عناصر قرآنی در برنامه درسی زبان عربی، می تواند فاصله میان زبان عربی مورد تدریس رسمی و زبان فصیح موجود در میراث دینی را پر کند. در نهایت، این مقاله پیشنهاد می کند که با بازتعریف اهداف آموزش قرآن به مثابه سکوی پرتابی برای تقویت بنیادهای زبان عربی، می توان به بهره وری حداکثری از ظرفیت های موجود در نظام آموزشی دست یافت و دانش آموزان را به تسلط عملیاتی مطلوب تری در زبان عربی مجهز ساخت.

کلیدواژه ها:

آموزش قرآن ، زبان عربی ، متوسطه اول ، مهارت های زبانی ، واژگان قرآنی ، انگیزش زبانی.