مدل سازی اقتصاد سیاسی درآمدهای پایدار شهری در نظام مدیریت شهرداری

در دهه های اخیر، چالش ناپایداری منابع مالی شهرداری ها به یکی از مسائل بنیادین در حوزه حکمرانی شهری تبدیل شده است. اتکای گسترده به درآمدهای ناپایدار همچون عوارض ناشی از ساخت وساز، فروش تراکم و تغییر کاربری اراضی، موجب شکل گیری چرخه های معیوب اقتصادی، تشدید نابرابری فضایی و آسیب پذیری مدیریت شهری در برابر نوسانات اقتصادی شده است. از این رو، پژوهش حاضر با هدف مدل سازی اقتصاد سیاسی درآمدهای پایدار شهری در نظام مدیریت شهرداری، در پی ارائه چارچوبی تحلیلی برای تبیین تعامل میان ساختار قدرت، منافع ذی نفعان، نهادهای رسمی و غیررسمی و سازوکارهای تولید درآمد پایدار شهری است.این مطالعه با رویکردی تحلیلی–تبیینی و بهره گیری از مبانی نظری اقتصاد سیاسی شهری، حکمرانی چندسطحی، نظریه نهادگرایی و مدیریت مالی عمومی، به طراحی مدلی مفهومی برای تبیین پیوند میان «ساختار نهادی»، «الگوهای تصمیم گیری سیاسی»، «ظرفیت مالی شهرداری» و «پایداری درآمدی» می پردازد. در این چارچوب، درآمدهای پایدار شهری نه صرفا به عنوان یک مسئله مالی، بلکه به مثابه برآیند تعاملات قدرت، سیاست گذاری و منافع اقتصادی در بستر نهادی شهر تحلیل می شوند.یافته های پژوهش نشان می دهد که پایداری درآمدی شهرداری ها مستلزم اصلاح همزمان سه سطح ساختاری است: نخست، بازطراحی نظام درآمدی با تمرکز بر منابع تکرارشونده، شفاف و مبتنی بر ارزش افزوده شهری؛ دوم، تقویت سازوکارهای پاسخ گویی و شفافیت برای کاهش رانت و تعارض منافع؛ و سوم، ارتقای ظرفیت نهادی شهرداری در برنامه ریزی مالی بلندمدت. مدل پیشنهادی پژوهش بیانگر آن است که تحقق درآمد پایدار، بدون اصلاح روابط قدرت در فرآیند بودجه ریزی شهری و بدون بازتعریف رابطه دولت مرکزی و مدیریت محلی، امکان پذیر نخواهد بود.نتایج این تحقیق می تواند مبنایی نظری و کاربردی برای سیاست گذاران شهری، مدیران شهرداری و پژوهشگران حوزه اقتصاد شهری فراهم آورد و به طراحی الگوی حکمرانی مالی پایدار در شهرها کمک کند. از منظر توسعه پایدار شهری، گذار از اقتصاد شهری مبتنی بر منابع ناپایدار به اقتصاد شهری مبتنی بر درآمدهای پایدار، شرط لازم برای تحقق عدالت فضایی، تاب آوری شهری و کارآمدی مدیریت شهرداری هاست.کلیدواژه ها: اقتصاد سیاسی شهری، درآمدهای پایدار شهری، مدیریت شهرداری، حکمرانی شهری، مدل سازی نهادی، پایداری مالی، توسعه پایدار شهری.