مفهوم «سفر» در شاهنامه و کارکرد روایی آن

سفر در شاهنامه یکی از عناصر بنیادین روایت است که مسیر تحول شخصیت ها و پیشبرد رویدادها را ممکن می سازد. حرکت قهرمانان در پهنه گسترده ایران زمین، از رستم و اسفندیار تا کیخسرو، هم جنبه مکانی دارد و هم جنبه معنوی و هویتی. سفر در این اثر حماسی با آزمون، رویارویی با خطر، کشف توانایی و تحقق وظیفه همراه است و ساختار داستان را از طریق ایجاد تعلیق، گسترش فضا و شکل دهی به الگوی پهلوانی سامان می دهد. این مقاله با بررسی نمونه های برجسته سفر، کارکرد روایی آن را تحلیل می کند و نشان می دهد چگونه سفر به عنوان موتور حرکت داستان، بنیان هویت پهلوانی و اندیشه حماسی ایرانی را آشکار می سازد.کلمات کلیدی: شخصیت، قهرمانان، معنوی، هویتی.