نقش مشاوره مدرسه در پیشگیری، ارزیابی و مداخله برای دانش آموزان با نیازهای ویژه در مدارس ابتدایی روستایی

مشاوره مدرسه به عنوان یکی از ارکان مهم نظام آموزشی، نقشی کلیدی در شناسایی، پیشگیری و مداخله برای دانش آموزان با نیازهای ویژه ایفا می کند. در مدارس ابتدایی، به ویژه در مناطق روستایی، محدودیت امکانات آموزشی و کمبود نیروی متخصص باعث می شود مشکلات تحصیلی و روانی این گروه از دانش آموزان به موقع تشخیص داده نشود و پیامدهای متعددی بر رشد شناختی، اجتماعی و هیجانی آنان برجای گذارد. هدف پژوهش حاضر بررسی اهمیت و جایگاه مشاوره مدرسه در فرآیند پیشگیری و مداخله، با تاکید بر شرایط مدارس ابتدایی روستایی است. روش پژوهش از نوع مروری–تحلیلی بوده و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از منابع کتابخانه ای، اسنادی و پژوهش های پیشین گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد مشاوره مدرسه در سه سطح پیشگیری اولیه، ثانویه و ثالثیه، موجب کاهش مشکلات رفتاری و تحصیلی، ارتقای عزت نفس، بهبود روابط اجتماعی و معنا بخشی به تجربه های تحصیلی دانش آموزان با نیازهای ویژه می شود. همچنین، مداخلات مشاوره ای در قالب برنامه های فردی و گروهی، همکاری با والدین و معلمان، و بهره گیری از فناوری های نوین آموزشی، نقش موثری در بهبود فرآیند یادگیری ایفا می کنند. یافته ها نشان می دهد در مدارس چندپایه و روستایی که با محدودیت های شدید آموزشی مواجه اند، اهمیت مشاور دوچندان است و وی می تواند به عنوان حلقه ارتباطی میان مدرسه، خانواده و جامعه عمل نماید. بر این اساس، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی ویژه ای برای توانمندسازی مشاوران مدارس ابتدایی طراحی و اجرا شود تا از طریق مداخلات پیشگیرانه، فرصت های برابر برای رشد و شکوفایی دانش آموزان با نیازهای ویژه فراهم گردد.کلیدواژه ها: مشاوره مدرسه؛ دانش آموزان با نیازهای ویژه؛ پیشگیری؛ مداخله؛ مدارس روستایی