نقش رنگ های محیط آموزشی در کاهش اضطراب تحصیلی و بهبود عملکرد شناختی دانش آموزان متوسطه اول

در نظام آموزش و پرورش نوین، طراحی معماری و کیفیت فضاهای آموزشی به عنوان یکی از عوامل موثر تربیتی، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری ایفا می کند. فضای فیزیکی مدرسه دیگر صرفا محیطی ایستا و خنثی تلقی نمی شود، بلکه به عنوان بستری پویا و تاثیرگذار در رشد شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان شناخته می شود. در چارچوب رویکرد سیستمی تعلیم و تربیت، عناصر محیطی نظیر رنگ، نور و تجهیزات آموزشی در تعامل با سایر مولفه های آموزشی می توانند بر انگیزش، تمرکز و عملکرد تحصیلی دانش آموزان اثرگذار باشند. رنگ به عنوان یکی از برجسته ترین عناصر بصری محیط های آموزشی، نقش قابل توجهی در شکل دهی به حالات روانی و فرآیندهای شناختی دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش ها نشان می دهند که رنگ ها از طریق تاثیر بر هیجانات و سطح برانگیختگی روانی، می توانند میزان تمرکز، حافظه و خلاقیت را تحت تاثیر قرار دهند. انتخاب آگاهانه رنگ های مناسب، به ویژه در دوره متوسطه اول، می تواند به ایجاد احساس آرامش، کاهش تنش های روانی و افزایش علاقه مندی به یادگیری منجر شود. اضطراب تحصیلی یکی از چالش های شایع در میان دانش آموزان دوره متوسطه اول است که می تواند پیامدهایی همچون کاهش توجه، افت عملکرد شناختی و کاهش انگیزش تحصیلی را به همراه داشته باشد. با وجود اهمیت این موضوع، نقش رنگ های محیط آموزشی در کاهش اضطراب تحصیلی کمتر مورد توجه پژوهش های تجربی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رنگ های محیط آموزشی در کاهش اضطراب تحصیلی و بهبود عملکرد شناختی دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه اول بوده که به روش تصادفی انتخاب شده است. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسش نامه اضطراب تحصیلی و آزمون های استاندارد عملکرد شناختی است. داده ها با استفاده از روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره تحلیل شده اند.نتایج این پژوهش می تواند راهنمایی علمی و کاربردی برای طراحان فضاهای آموزشی و مدیران مدارس در راستای ارتقای کیفیت یادگیری و سلامت روان دانش آموزان فراهم آورد.کلمات کلیدی: رنگ های محیط آموزشی، اضطراب تحصیلی، عملکرد شناختی، طراحی فضای آموزشی، دانش آموزان متوسطه اول.