حکمرانی شهری، نقش تعیین کننده در کاهش آسیب پذیری شهرها و ارتقای تاب آوری شهری در برابر مخاطرات طبیعی و انسان ساخت

مدیریت بحران شهری به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی شهری، نقش تعیین کننده ای در کاهش آسیب پذیری شهرها و ارتقای تاب آوری شهری در برابر مخاطرات طبیعی و انسان ساخت ایفا می کند. با توجه به گسترش شهرنشینی، پیچیدگی ساختارهای مدیریتی و افزایش فراوانی و شدت بحران ها، ارزیابی و مقایسه نظام های مدیریت بحران شهری در شهرداری ها به یک ضرورت علمی و اجرایی تبدیل شده است. هدف این پژوهش، ارزیابی تطبیقی نظام مدیریت بحران شهری در شهرداری ها با تمرکز بر ساختار نهادی، فرآیندهای مدیریتی، ظرفیت های سازمانی و میزان هماهنگی بین بخشی است.روش تحقیق از نوع توصیفی–تحلیلی و تطبیقی بوده و با بهره گیری از رویکرد کیفی و کمی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی اسناد و مقررات، تحلیل ساختار سازمانی شهرداری ها، مصاحبه با مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت بحران و استفاده از شاخص های استاندارد آمادگی، پاسخ گویی و بازتوانی گردآوری شده اند. در این راستا، ابعاد اصلی مدیریت بحران شامل پیشگیری و کاهش خطر، آمادگی، مقابله و بازسازی پس از بحران مورد مقایسه قرار گرفته اند.یافته های پژوهش نشان می دهد که تفاوت معناداری میان شهرداری ها از نظر سطح انسجام نهادی، کارآمدی ساختارهای تصمیم گیری، میزان بهره گیری از فناوری های نوین، مشارکت شهروندان و هماهنگی میان سازمان های مسئول وجود دارد. شهرداری هایی که از نظام یکپارچه مدیریت بحران، برنامه ریزی راهبردی، آموزش مستمر نیروی انسانی و سازوکارهای مشارکت محور برخوردارند، عملکرد موثرتری در مدیریت بحران های شهری از خود نشان داده اند. در مقابل، ضعف در شفافیت نهادی، ناهماهنگی سازمانی و محدودیت منابع مالی و انسانی از مهم ترین چالش های نظام مدیریت بحران در برخی شهرداری ها به شمار می رود.در نهایت، نتایج این پژوهش بر ضرورت اصلاح ساختارهای نهادی، تقویت ظرفیت های مدیریتی، توسعه همکاری های بین سازمانی و نهادینه سازی رویکرد مدیریت یکپارچه بحران در شهرداری ها تاکید دارد. یافته ها می تواند به عنوان مبنایی علمی برای سیاست گذاری شهری، بهبود نظام مدیریت بحران و ارتقای تاب آوری شهرها مورد استفاده مدیران شهری و برنامه ریزان قرار گیرد.کلیدواژه ها: مدیریت بحران شهری، شهرداری ها، ارزیابی تطبیقی، تاب آوری شهری، حکمرانی شهری، مخاطرات شهری