بررسی راهکارهای افزایش مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل راهکارهای موثر برای افزایش مشارکت دانش آموزان در فرایند یادگیری، به روش مرور کتابخانه ای انجام شده است. مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری، به عنوان یکی از مهمترین شاخص های کیفیت آموزشی و پیش نیاز یادگیری عمیق و پایدار شناخته می شود. دانش آموزانی که در فرایند یادگیری خود نقش فعالی ایفا می کنند، نه تنها مطالب درسی را بهتر می فهمند و برای مدت طولانی تری به خاطر می سپارند، بلکه مهارت های تفکر انتقادی، خلاقیت، و حل مسئله را نیز در خود پرورش می دهند. با وجود این اهمیت، بسیاری از دانش آموزان در کلاس های درس، نقشی منفعل دارند و صرفا به شنیدن سخنان معلم و حفظ کردن مطالب برای امتحان اکتفا می کنند. مرور منابع معتبر در حوزه روان شناسی تربیتی و علوم تربیتی نشان می دهد که راهکارهای افزایش مشارکت دانش آموزان را می توان در سه سطح اصلی طبقه بندی کرد: راهکارهای مرتبط با جو و محیط یادگیری (ایجاد فضای امن و حمایتگر، تقویت ارتباط عاطفی مثبت، و قدردانی از مشارکت)، راهکارهای مرتبط با روش های تدریس و فعالیت های یادگیری (استفاده از روش های فعال و دانش آموزمحور، بهره گیری از فناوری های آموزشی، و طراحی تکالیف جذاب و چالش برانگیز)، و راهکارهای مرتبط با انگیزش و باورهای دانش آموزان (تقویت خودکارآمدی، ایجاد حس خودمختاری و انتخاب، و مرتبط ساختن یادگیری با زندگی واقعی). یافته ها حاکی از آن است که اتخاذ رویکردی جامع که همزمان به هر سه سطح توجه کند، می تواند به طور معناداری میزان مشارکت دانش آموزان را افزایش داده و کیفیت یادگیری آنان را ارتقا بخشد.

کلیدواژه ها:

مشارکت دانش آموزان ، فرایند یادگیری