نقش معلمان در پیوند سواد رسانه ای و تفکر الگوریتمی برای تربیت نسل آینده

در عصر دیجیتال که رسانه ها و الگوریتم ها به طور فزاینده ای در تاروپود زندگی فردی و اجتماعی انسان ها تنیده شده اند، نظام های آموزشی با مسئولیتی خطیر و بی سابقه مواجه گردیده اند: تربیت نسلی که نه تنها بتواند از فناوری های نوین بهره گیرد، بلکه قادر باشد با نگاهی نقادانه و آگاهانه، پیام های رسانه ای را تحلیل کرده و منطق حاکم بر الگوریتم های شکل دهنده به جریان اطلاعات را درک نماید. در این میان، معلمان به عنوان مهمترین کنشگران عرصه تعلیم و تربیت، نقشی بی بدیل و چندوجهی در پیوند سواد رسانه ای و تفکر الگوریتمی برای آماده سازی نسل آینده ایفا می کنند. مقاله پیش رو، با اتخاذ رویکرد مروری نظام مند، به واکاوی نقش معلمان در ایجاد و تقویت این پیوند حیاتی پرداخته و ابعاد مختلف آن را در گستره پژوهش های معاصر مورد مداقه قرار می دهد. روش تحقیق در این مقاله، از نوع مروری نظام مند (Systematic Review) بوده و با جستجوی هدفمند در پایگاه های داده معتبر داخلی و خارجی از جمله پایگاه اطلاعات علمی ایران (مگیران)، نورمگز، سیویلیکا، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، و نیز منابع بین المللی نظیر Scopus، Web of Science، ERIC، Springer و ScienceDirect، اقدام به گردآوری، طبقه بندی، تحلیل و ترکیب یافته های پژوهش های مرتبط در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ صورت گرفته است. معیارهای ورود شامل مقالات علمی-پژوهشی، گزارش های تحقیقاتی و کتاب های معتبر با محوریت نقش معلمان در آموزش سواد رسانه ای و تفکر الگوریتمی بوده است. یافته های این بررسی جامع نشان می دهد که نقش معلمان در پیوند سواد رسانه ای و تفکر الگوریتمی، فراتر از انتقال صرف مفاهیم و مهارت ها، شامل ایفای نقش های چندگانه ای همچون «تسهیل گر یادگیری»، «طراح تجارب تربیتی»، «واسطه انتقادی» و «الگوی نقش» می باشد . معلمان با ایجاد موقعیت های یادگیری اصیل و مسئله محور، می توانند دانش آموزان را به درک همزمان چگونگی کارکرد رسانه ها و الگوریتم ها و تاثیرات متقابل آن ها بر یکدیگر هدایت کنند.

کلیدواژه ها:

معلمان ، سواد رسانه ای ، تفکر الگوریتمی ، تربیت نسل آینده ، آموزش دیجیتال