بازخوانی مولفه های بیداری اسلامی در اندیشه و کنش اجتماعی بنت الهدی صدر/حسین نورالدینی

در دهه های اخیر، «بیداری اسلامی» به عنوان یک جنبش فکری اجتماعی فراگیر، موجی از بازاندیشی و بازسازی هویت دینی را در جهان اسلام به راه انداخته و موجب تحولات بنیادینی در سطوح فرهنگی، سیاسی و اجتماعی شده است. در این میان، شهیده آمنه بنت الهدی صدر (۱۹۳۷–۱۹۸۰م) به عنوان یکی از برجسته ترین کنشگران و نظریه پردازان این جریان، با بهره گیری از ظرفیت های علمی، تربیتی و ادبی، نقش تعیین کننده ای در شکل دهی و هدایت این روند ایفا کرده است. با وجود اهمیت جایگاه او، بررسی جامع و نظام مند اندیشه ها و راهبردهایش در مطالعات علمی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، تبیین رویکردها، ابتکارات و راهبردهای بنت الهدی صدر در پیشبرد اهداف بیداری اسلامی با تمرکز بر فعالیت های تربیتی، تبلیغی و ادبی اوست. این مطالعه با روش توصیفی تحلیلی و از طریق بررسی منابع تاریخی معاصر، به‎منظور تحلیل آثار مکتوب و داستانی، و بازخوانی زمینه های اجتماعی سیاسی عراق در دوران حیات وی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که منظومه فکری بنت الهدی صدر، بر مجموعه ای از اصول راهبردی استوار است که شامل سیاست ورزی واقع گرایانه، مسئولیت پذیری اجتماعی، اعتدال گرایی، نوگرایی تحول محور، ایجاد فهم مشترک میان اقشار مختلف جامعه، پالایش آموزه های دینی از تحریف ها و بازگشت به مبانی اصیل اسلام می شود. این اصول نه تنها به کارآمدی فعالیت های او در بیداری اسلامی انجامید؛ بلکه چارچوبی نظری و عملی برای بازتعریف نقش زنان در جوامع اسلامی و طراحی الگوهای نوین کنش گری اجتماعی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بنت الهدی صدر ، بیداری اسلامی ، تربیت و اصلاح دینی ، تحریف زدایی اعتقادی