بررسی ساختار، ترکیب و تیپ های گیاهی در ذخیره گاه جنگلی زرجوع، بخش عقدا، استان یزد

ذخیره گاه های جنگلی به جهت ارزش آن ها در حفظ تنوع بیولوژیکی در جهت برقراری تعادل و پایداری اکوسیستم ها و بیوسفر موردتوجه هستند. تحقیق حاضر باهدف تعیین مشخصات کمی و کیفی توده های گیاهی در ذخیره گاه جنگلی زرجوع انجام گرفت. در مساحت ۵۰۰ هکتاری ذخیره گاه تعداد ۴۰ قطعه نمونه ۱۰۰۰ مترمربعی به صورت تصادفی منظم برداشت شد. در هر یک از قطعات نمونه، تعداد درختان و درختچه ها، قطر تاج، ارتفاع، سلامت (از نظر ابتلا به چوب خوار یا خشکیدگی)، نوع گونه های علفی همراه و تعداد زادآوری برداشت شد. تراکم درختان، درصد تاج پوشش، تراکم زادآوری و همچنین الگوی پراکنش نهال ها با شاخص های کوادراتی محاسبه گردید. با انجام پهنه بندی، نقشه های تیپ، تراکم و تاج پوشش تهیه شد. نتایج نشان دادند که گونه غالب بادام کوهی (Amygdalus scoparia Spach.) است. تعداد در هکتار توده جنگلی در این ذخیره گاه ۲۰۰ اصله، تاج پوشش ۲۹۴ مترمربع در هکتار و درصد تاج پوشش۲/۹ درصد محاسبه شد. حداقل ارتفاع درختان و درختچه ها در جنگل به ترتیب ۱/۳ و ۰/۴ و حداکثر آن به ترتیب ۵ و ۳/۴ متر اندازه گیری شد. زادآوری کلخونک (Pistacia khinjuk Stocks.) و بادام کوهی به صورت خیلی تنک و پراکنده دیده شد که برای کلخونگ ۳۰ اصله در هکتار و برای بادام کوهی ۶۵ اصله در هکتار بود. الگوی پراکنش نهال های بادام کوهی و کلخونک به صورت یکنواخت ارزیابی شد. بیشترین سلامت مربوط به گونه انجیر وحشی (Ficus johannis Boiss.) و کمترین سلامت مربوط به بادام کوهی ارزیابی شد. بیشترین مساحت را تیپ کلخونگ بادام کوهی تشکیل داده که بیشتر در زون مرکزی قرار دارد. جلوگیری از چرای دام، افزایش آگاهی مردم، محصورسازی و مساعد ساختن زمینه تحقیقات علمی از عوامل مهم در تضمین پایداری این ذخیره گاه هستند.

کلیدواژه ها:

ایران مرکزی ، پوشش طبیعی ، جنگل های خشک ، سازند بنه - بادام