بازخوانی تحول قدرت رسانه ای در عصر پلتفرم ها (مرور نظام مند پیامدهای فرهنگی، اقتصادی و حکمرانی شبکه های اجتماعی)

تحول شتابان رسانه های دیجیتال و گسترش شبکه های اجتماعی مبتنی بر پلتفرم ها، الگوهای سنتی قدرت رسانه ای را به طور بنیادین دگرگون کرده و شکل تازه ای از قدرت را پدید آورده است که بر داده، الگوریتم و سازمان دهی توجه کاربران استوار است. هدف پژوهش حاضر، بازخوانی نظام مند ادبیات علمی مرتبط با تحول قدرت رسانه ای در عصر پلتفرم ها و تبیین پیامدهای فرهنگی، اقتصادی و حکمرانی شبکه های اجتماعی است. این پژوهش با رویکرد کیفی–تحلیلی و در قالب مرور نظام مند انجام شده و مطالعات مرتبط پس از جست وجوی ساخت یافته، غربالگری و ارزیابی بر اساس معیارهای مشخص، مورد تحلیل قرار گرفته اند. یافته ها نشان داد که قدرت رسانه ای در زیست بوم پلتفرمی، ماهیتی شبکه ای، الگوریتم محور و داده بنیاد یافته و دیگر صرفا به کنترل محتوا محدود نیست، بلکه از طریق مدیریت زیرساخت های ارتباطی و هدایت جریان اطلاعات اعمال می شود. نتایج حاکی از آن است که شبکه های اجتماعی پیامدهای دوگانه ای در حوزه فرهنگی ایجاد کرده اند؛ از یک سو امکان افزایش مشارکت و تنوع گفتمانی را فراهم ساخته و از سوی دیگر به سطحی شدن گفتمان و قطبی شدگی اجتماعی دامن زده اند. در بعد اقتصادی، غلبه منطق اقتصاد داده و تمرکز قدرت در دست پلتفرم های بزرگ، ساختار بازار رسانه را دگرگون کرده است. همچنین در سطح حکمرانی، ناکارآمدی چارچوب های سنتی تنظیم گری و چالش های مربوط به شفافیت و پاسخ گویی پلتفرم ها برجسته شده است. در مجموع، پژوهش حاضر با ارائه جمع بندی نظام مند از ادبیات موجود، بر ضرورت توسعه رویکردهای تلفیقی در مدیریت رسانه و طراحی الگوهای نوین حکمرانی رسانه ای در عصر پلتفرم ها تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

قدرت رسانه ای ، پلتفرم ها ، شبکه های اجتماعی ، مدیریت رسانه ، حکمرانی رسانه