بررسی تاثیر سرمایه فرهنگی خانواده بر میزان مطالعه غیردرسی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر سرمایه فرهنگی خانواده بر میزان مطالعه غیردرسی دانش آموزان دوره متوسطه انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دوره دوم متوسطه شهرستان شهرکرد در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه استاندارد سرمایه فرهنگی برگرفته از نظریه بوردیو (۱۹۸۶) و پرسشنامه محقق ساخته سنجش میزان مطالعه غیردرسی استفاده شد. روایی ابزارها به تایید متخصصان رسید و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۸۸/۰ و ۸۵/۰ برآورد گردید. یافته های پژوهش نشان داد بین هر سه بعد سرمایه فرهنگی خانواده شامل سرمایه تجسم یافته، عینیت یافته و نهادی با میزان مطالعه غیردرسی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰۰۱/۰ > p). همچنین نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد ۲/۳۴ درصد از واریانس مطالعه غیردرسی توسط ابعاد سرمایه فرهنگی تبیین می شود و سرمایه فرهنگی تجسم یافته با ضریب بتای ۳۸۶/۰ قوی ترین پیش بینی کننده مطالعه غیردرسی دانش آموزان است. میزان مطالعه غیردرسی دانش آموزان پایین تر از حد مطلوب ارزیابی شد به گونه ای که میانگین مطالعه روزانه حدود ۱۹ دقیقه و میانگین کتاب های خوانده شده در سال ۵/۳ کتاب بود. بر اساس یافته ها، توجه به ابعاد مختلف سرمایه فرهنگی خانواده به ویژه بعد تجسم یافته می تواند به عنوان راهبردی موثر در سیاست گذاری های آموزشی و فرهنگی برای ترویج مطالعه غیردرسی در میان دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سرمایه فرهنگی ، سرمایه فرهنگی تجسم یافته ، سرمایه فرهنگی عینیت یافته ، سرمایه فرهنگی نهادی ، مطالعه غیردرسی ، دانش آموزان