نقش قبایل صحراگرد در تغییر موازنه قدرت میان ساسانیان و اقوام آسیای میانه در قرن پنجم میلادی

این پژوهش به بررسی نقش قبایل صحراگرد در تحولات موازنه قدرت میان امپراتوری ساسانی و اقوام آسیای میانه در قرن پنجم میلادی می پردازد. هدف اصلی، تحلیل چگونگی تاثیر این قبایلبه ویژه هوناها و خیون هابر روابط سیاسی و نظامی منطقه است. پژوهش با روش کتابخانه ای و با تکیه بر تحلیل تطبیقی منابع اولیه (از جمله متون پهلوی و گزارش های چینی) و منابع ثانویه انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که این قبایل تنها تهدیدهای مرزی نبودند، بلکه به عنوان بازیگران مستقل، از طریق حمله های نظامی، کنترل مسیرهای تجاری و عقد اتحادهای تاکتیکی، توانستند سیاست ساسانیان را تحت تاثیر قرار دهند. در دوران ضعف داخلی ساسانیان، برخی از این قبایل حتی به قلب خاک های ایران نفوذ کردند و نقش تعیین کننده ای در تغییر موازنه قدرت منطقه ای ایفا نمودند. نتیجه این است که قبایل صحراگرد در قرن پنجم میلادی عاملی فعال و سازنده در تحولات ژئوپلیتیک آسیای میانه بودند.