بررسی نقش خطوط در آگاهی بصری-فضایی و پردازش متنی بر توسعه سواد خواندن در دانش آموزان دوره ابتدایی

این پژوهش به بررسی تاثیر حضور خطوط (کاغذ خط دار) بر توسعه سواد خواندن در کودکان دوره ابتدایی پرداخته است. با استفاده از روش تصمیم گیری چندمعیاره سوارا، اهمیت نسبی هفت معیار مرتبط با خطوط راهنما توسط هشت متخصص (شامل آموزگاران با تجربه، اعضای هیئت علمی و روان شناسان تربیتی) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که حضور خطوط راهنما با وزن ۲۸.۴ درصد مهم ترین عامل شناخته شد و پس از آن فاصله بین خطوط (۲۰.۶ درصد) و طول خط (۱۴.۲ درصد) در اولویت قرار گرفتند. تحلیل کیفی نظرات خبرگان حاکی از آن بود که خطوط راهنما به عنوان نشانه های بصری-فضایی اصلی عمل کرده، هدایت حرکات چشم را تسهیل می کنند، بازگشت به خط بعدی را دقیق تر می سازند و از تداخل بصری جلوگیری می نمایند. این عوامل به ویژه در زبان فارسی با توجه به ویژگی اتصال حروف و نیاز به حفظ ارتفاع یکنواخت، نقش برجسته تری ایفا می کنند. یافته ها حاکی از رابطه متقابل خواندن و نوشتن است؛ بهبود کیفیت دست خط از طریق خطوط راهنما به طور غیرمستقیم روانی خواندن و آگاهی چاپی را تقویت می کند. نتایج این مطالعه بر ضرورت توجه به عناصر ساختاری بصری در طراحی مواد آموزشی تاکید دارد و پیشنهاد می کند که در کتاب های درسی و برگه های تمرین ابتدایی، حضور خطوط راهنما با فاصله و طول مناسب الزامی گردد تا بار شناختی کاهش یابد و فرآیند یادگیری خواندن کارآمدتر شود.

کلیدواژه ها:

آگاهی چاپی ، خطوط راهنما ، سواد خواندن ، سوارا