بررسی اثرات مستقیم و غیرمستقیم پنج عامل بر پرخاشگری دانش آموزان

هدف این پژوهش بررسی دقیق اثرات مستقیم و غیرمستقیم پنج عامل کلیدی بر پرخاشگری دانش آموزان در پایه های تحصیلی ابتدایی تا متوسطه با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) است تا تفاوت های بین پایه های تحصیلی و نقش میانجی یا تعدیل کننده تنظیم هیجان مشخص گردد. پنج عامل مورد بررسی عبارت اند از جنسیت، پایه تحصیلی، سبک فرزندپروری والدین، فشار همسالان و تنظیم هیجان. پرخاشگری به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده و با استفاده از مدل های SEM روابط مستقیم و غیرمستقیم بین این سازه ها مورد تحلیل قرار می گیرد. این مطالعه با طراحی مقطعی-هم زمانی از نمونه ای حدود ۸۰۰ نفری از دانش آموزان در بافت های شهری و روستایی انجام شده و ابزارهای اندازه گیری هر سازه با روایی و پایایی مطلوب انتخاب شده اند. برای برآورد اثرات indirect، از روش bootstrap استفاده شده و به کارگیری تحلیل مسیر به عنوان روش اصلی تحلیل داده ها انجام شده است. نتایج نشان می دهد که اثر مستقیم جنسیت، پایه تحصیلی و سبک فرزندپروری بر پرخاشگری معنادار است و این اثرات به ویژه از طریق فشار همسالان و تنظیم هیجان به شکل میانجی یا تعدیل کننده منتقل می شود. به طور مشخص، فشار همسالان بیشترین همبستگی را با پرخاشگری دارد و تنظیم هیجان می تواند این روابط را تعدیل یا میانجی سازد. یافته های این پژوهش به طراحی مداخلات مدرسه-خانواده محور و بهبود مهارت های تنظیم هیجان و فرایندهای حمایتی در مدارس کمک می کند و می تواند به سیاست گذاری های آموزشی درباره مدیریت رفتارهای پرخاشگرانه در قالب برنامه های بین بخشی پاسخگو باشد. این مطالعه با محدودیت هایی مانند طراحی مقطعی و نمونه گیری نسبتا محدود مواجه است که در پژوهش های آینده با طراحی های طولی و نمونه های گسترده تر قابل جبران است. در نهایت، نتایج می تواند چارچوبی برای توسعه ابزارهای اندازه گیری دقیق تر و طراحی مداخلات چندسطحی در مدارس ارائه دهد تا پرخاشگری در دانش آموزان کاهش یابد و جو مدرسه بهبود یابد. ارجاع به مبانی تئوریک یادگیری اجتماعی بندورا و نظریه تنظیم هیجان در متن گنجانده شده است.

کلیدواژه ها:

پرخاشگری ، جنسیت ، پایه تحصیلی ، سبک فرزندپروری والدین ، فشار همسالان ، تنظیم هیجان