تاثیر هوش مصنوعی آموزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای نیازهای ویژه شناختی با نقش میانجی رضایت از فرایند یادگیری

هدف این مطالعه بررسی نقش میانجی رضایت از فرایند یادگیری در رابطه بین استفاده از هوش مصنوعی آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای نیازهای ویژه شناختی است. این پژوهش از رویکرد کمی-کیفی ترکیبی و مدل سازی مسیر (مدل اثرگذاری سه متغیره) بهره می برد تا روشن سازد آیا ابزارهای هوش مصنوعی می توانند با بهبود رضایت از فرایند یادگیری، به ارتقای مستمر و معنادار عملکرد تحصیلی منجر شوند و آیا رضایت از فرایند یادگیری می تواند کانال ثابتی برای ترجمه مزایای AI به نتیجه های آموزشی باشد. جامعه آماری شامل دانش آموزان دارای نیازهای ویژه شناختی در مدارس دولتی و غیرانتفاعی شهر تهران است که نمونه گیری چندمرحله ای-تصادفی برای تحقق نمایه ای از تفاوت های آموزشی به کار رفت. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد برای اندازه گیری شدت استفاده از هوش مصنوعی آموزشی، سطح رضایت از فرایند یادگیری و شاخص های پیشرفت تحصیلی بود. روایی محتوا و سازه با تحلیل عاملی تایدی (CFA) و ضریب پایایی آلفای کرونباخ ارزیابی شد و شاخص های برازش مدل ارائه گردید تا صحت استنتاج ها تضمین گردد. تحلیل مسیر با نرم افزارهای آماری معتبر انجام شد تا اثر مستقیم هوش مصنوعی بر پیشرفت تحصیلی، اثر مستقیم AI بر رضایت از فرایند یادگیری، اثر رضایت از فرایند یادگیری بر پیشرفت تحصیلی و اثر غیرمستقیم AI از طریق رضایت بیان شود. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی آموزشی تاثیر مستقیم و معنی داری بر پیشرفت تحصیلی دارد و رضایت از فرایند یادگیری به عنوان میانجی، این اثر را تقویت می کند. مسیر میانجی بیان می کند که رضایت از فرایند یادگیری می تواند کانال موثری برای ترجمه مزایای AI به یادگیری باشد و طراحی مداخلات مبتنی بر AI با تاکید بر بهبود رضایت یادگیری می تواند کارایی آموزشی این گروه را افزایش دهد. یافته های پژوهش به مدیران مدارس و سیاست گذاران آموزشی تاکید می کند که بازطراحی فعالیت های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی باید با رویکردهایی همراه شود که رضایت یادگیری و بازخوردهای معنادار را تقویت کنند تا شکاف های تحصیلی کاهش یابد. محدودیت هایی مانند اندازه نمونه و تفاوت های فردی در پاسخ به فناوری وجود دارد که در مطالعات آتی بازبینی و گشودگی بیشتری می یابد. با توجه به شواهد به دست آمده، پیشنهاد می شود طراحی تجربه های AI با تمرکز بر رضایت از فرایند یادگیری، بازخوردهای معنادار و پشتیبانی معلمان انجام شود تا بهبود پایداری در یادگیری این گروه حاصل شود. ارجاعاتی کلیدی مانند Sweller (۲۰۱۱)، Pintrich و Schunk (۲۰۰۲)، و Anderson (۲۰۲۰) به عنوان بنیان های نظری استفاده شدند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی آموزشی ، رضایت از فرایند یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، نیازهای ویژه شناختی