طراحی آموزشی مبتنی بر تاخیر شناختی هدفمند در ارائه پاسخ و اثر آن بر عمق پردازش ساختاری دانش دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف طراحی و بررسی یک الگوی آموزشی مدرسه محور مبتنی بر تاخیر شناختی هدفمند در ارائه پاسخ و تحلیل اثر آن بر عمق پردازش ساختاری دانش دانش آموزان انجام شده است. برخلاف رویکردهای متداول که ارائه سریع بازخورد و پاسخ صحیح را عامل تسهیل یادگیری می دانند، این پژوهش بر این فرض استوار است که تاخیر طراحی شده در دسترسی به پاسخ، موجب فعال سازی فرایندهای بازنگری، اصلاح و تعمیق ساختار دانشی می شود. روش پژوهش از نوع اقدام پژوهی (Action Research) با رویکرد کمی–تحلیلی است که در سه چرخه آموزشی بر روی ۳۵ دانش آموز دوره متوسطه اجرا گردید. برای عملیاتی سازی متغیر مستقل، شاخص تاخیر شناختی هدفمند DP\mathbf{D_P}DP و برای سنجش متغیر وابسته، شاخص عمق پردازش ساختاری SD\mathbf{S_D}SD طراحی شد. نتایج نشان داد افزایش کنترل شده DP\mathbf{D_P}DP منجر به افزایش معنادار SD\mathbf{S_D}SD، کاهش پاسخ های سطحی و ارتقای کیفیت بازنمایی ساختاری دانش می شود.واژگان کلیدی: تاخیر شناختی، طراحی آموزشی، عمق پردازش، اقدام پژوهی، مدل شناختی