بررسی اثر مشارکت دانش آموزان در برنامه ریزی مراسم ها بر افزایش حس تعلق به مدرسه

حس تعلق به مدرسه یکی از شاخص های مهم سلامت روانی و موفقیت تحصیلی دانش آموزان است که نقش کلیدی در ایجاد انگیزه، تعامل اجتماعی و مشارکت فعال آنان در فرآیند یادگیری دارد. مطالعات نشان می دهد دانش آموزانی که احساس می کنند بخشی از محیط مدرسه هستند و در تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های مدرسه مشارکت دارند، عملکرد تحصیلی و سازگاری اجتماعی بهتری دارند. یکی از روش های موثر برای تقویت حس تعلق، مشارکت دانش آموزان در برنامه ریزی مراسم ها و فعالیت های مدرسه ای است. این مشارکت می تواند شامل پیشنهاد ایده های برنامه، سازماندهی فعالیت ها، تعیین نقش ها و همکاری با معلمان و همسالان باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر مشارکت دانش آموزان در برنامه ریزی مراسم ها بر افزایش حس تعلق به مدرسه در مدارس ابتدایی شهرستان زیراب استان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر دوره ابتدایی با تعداد کل ۱۵۰ نفر بود که از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های استاندارد حس تعلق به مدرسه و پرسش نامه محقق ساخته مشارکت در برنامه ریزی مراسم ها استفاده شد. پرسش نامه ها دارای روایی و پایایی مناسب بودند و داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار SPSS تحلیل شدند. روش های آماری شامل تحلیل توصیفی، آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی برای بررسی رابطه و تاثیر مشارکت در برنامه ریزی مراسم ها بر حس تعلق به مدرسه بود. یافته ها نشان داد که میزان مشارکت دانش آموزان در برنامه ریزی مراسم ها با افزایش حس تعلق به مدرسه رابطه مثبت و معناداری دارد. دانش آموزانی که در برنامه ریزی و اجرای مراسم ها فعال بودند، سطح بالاتری از تعلق، علاقه به مدرسه و انگیزه تحصیلی را گزارش کردند. همچنین تحلیل رگرسیون نشان داد که مشارکت فعال در برنامه ریزی مراسم ها توانایی پیش بینی قابل توجهی از واریانس حس تعلق به مدرسه دارد. این نتایج حاکی از آن است که ایجاد فرصت های مشارکت دانش آموزان در تصمیم گیری ها و فعالیت های مدرسه ای می تواند به عنوان یک راهبرد موثر برای ارتقای احساس تعلق، انگیزه و مشارکت اجتماعی در مدارس مورد استفاده قرار گیرد. یافته ها با مطالعات داخلی و خارجی که بر اهمیت مشارکت دانش آموزان و تاثیر آن بر انگیزه، تعلق و رفتارهای اجتماعی تاکید کرده اند، همسو است. به طور کلی، پژوهش حاضر تاکید می کند که مشارکت فعال دانش آموزان در برنامه ریزی مراسم ها و فعالیت های مدرسه ای نه تنها به افزایش حس تعلق کمک می کند، بلکه می تواند موجب بهبود تعاملات اجتماعی، ارتقای انگیزه تحصیلی و ایجاد محیط مدرسه ای حمایتگر و پویا شود. بر اساس یافته ها، پیشنهاد می شود مدارس با برنامه ریزی فرصت های واقعی مشارکت، نقش دانش آموزان را در تصمیم گیری ها و فعالیت های جمعی تقویت کنند تا سلامت روانی، سازگاری اجتماعی و تعلق آنان به مدرسه افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

مشارکت دانش آموزان ، برنامه ریزی مراسم ها ، حس تعلق به مدرسه ، انگیزه تحصیلی ، مدارس ابتدایی