معلم و مدیریت تفاوت های شناختی/

فقر فرهنگی یا فقر اقتصادی؟ ریشه یابی افت انگیزشی در مناطق محروم افت تحصیلی و کاهش انگیزه دانش آموزان در مناطق محروم و کمتر برخوردار، یکی از پیچیده ترین چالش های نظام آموزشی است که نمی توان آن را صرفا با متغیرهای تک بعدی تبیین کرد. این پژوهش تحلیلی با هدف واکاوی ریشه های عمیق بی انگیزگی، به بررسی دوگانه ی بحث برانگیز «فقر اقتصادی» (کمبود منابع مادی) و «فقر فرهنگی» (کمبود سرمایه های نمادین و شناختی) می پردازد. پرسش اصلی این است که آیا دانش آموز منطقه محروم به دلیل گرسنگی، نبود امکانات و فشار مالی از تحصیل دلسرد می شود، یا فقدان الگوهای تربیتی، ارزش گذاری پایین خانواده نسبت به علم و نبود «سرمایه فرهنگی» عامل اصلی است؟ در این مقاله با بهره گیری از نظریات جامعه شناسی آموزش و پرورش (بوردیو و برنشتاین) و روانشناسی فقر (مولاینیتن)، استدلال می شود که این دو عامل نه به صورت مجزا، بلکه در یک هم افزایی ویرانگر عمل می کنند. فقر اقتصادی با ایجاد «کمیابی شناختی» ظرفیت ذهنی را کاهش می دهد و فقر فرهنگی با ایجاد «درماندگی آموخته شده»، چشم انداز آینده را تیره می سازد. در نهایت، راهکارهایی برای مداخله موثر توسط کادر مدرسه و معاونین پرورشی و آموزشی جهت شکستن این چرخه معیوب ارائه می گردد.کلمات کلیدی: افت انگیزش تحصیلی، فقر اقتصادی، فقر فرهنگی، سرمایه فرهنگی، مناطق محروم، عدالت آموزشی، روانشناسی کمیابی.