حجیت امارات و ثمره ی اختلاف علما در نحوه ی حجیت آن

اماره در لغت به معنای نشانه و علامت است. در اصطلاح اصول فقه، اماره به دلیلی ظنی گفته می شود که کاشفیت (حکایت و نشان دادن) از واقع دارد. به عبارت دیگر، اماره یک راه ظنی برای رسیدن به حکم واقعی است. با اینکه اماره یقین آور نیست و احتمال خطا در آن وجود دارد، اما به خاطر کاشفیت نوعی که از واقع دارد، شارع آن را معتبر دانسته و عمل به آن را جایز شمرده است. اماره در اصطلاح اصولی، به دلیل ظنی ای گفته می شود که شارع یا عقل آن را برای کشف حکم شرعی یا واقع پذیرفته است. برخلاف اصل عملی که وظیفه اش تعیین تکلیف در صورت شک و جهل واقعی است، اماره درصدد کشف واقع است. مثال: خبر واحد، ظواهر قرآن، استصحاب در بعضی از مبانی، و قول ثقه از امارات شمرده می شوند. حجیت اماره به این معناست که ما بتوانیم بر اساس اماره، به چیزی علم اعتباری پیدا کنیم و بر اساس آن عمل کنیم؛ یعنی شارع اجازه داده که این گونه از ظن، حجت و معتبر باشد.

کلیدواژه ها:

اصول فقه ، اماره ، حجیت ، طریقیت ، موضوعیت ، علم تعبدی