واکاوی گذار از 'یادگیری مبتنی بر بازی' به 'تفکر انتزاعی ریاضی': شناسایی موانع درک مفاهیم پایه در دانش آموزان دوره اول ابتدایی

هدف پژوهش حاضر، واکاوی فرآیند پیچیده گذار از یادگیری ملموس و بازی محور به ساحت تفکر انتزاعی در درس ریاضی و شناسایی موانع کلیدی درک مفاهیم پایه در میان دانش آموزان دوره اول ابتدایی است. این پژوهش با رویکردی کیفی و به روش پدیدارشناسی انجام شد. جامعه آماری شامل معلمان خبره و متخصصان آموزش ریاضی دوره اول ابتدایی بود که از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه های نیمه ساختاریافته و تحلیل محتوای اسناد آموزشی بود. تحلیل داده ها نشان داد که موانع اصلی در سه مقوله کلی دسته بندی می شوند: ۱. موانع شناختی: عدم انطباق سرعت آموزش با مراحل رشد شناختی پیاژه (گذار از مرحله پیش عملیاتی به عینی)؛ ۲. موانع آموزشی: گسست میان ابزارهای آموزشی ملموس و نمادهای جبری؛ ۳. موانع زبانی: ناتوانی در ترجمه زبان بازی به زبان رسمی ریاضی. نتایج نشان می دهد که تاکید بیش از حد بر حفظیات نمادین بدون طی کردن مرحله «تصویری» (بر اساس نظریه برونر)، منجر به شکل گیری اضطراب ریاضی و کژفهمی های پایدار می گردد. نتایج حاکی از آن است که برای تسهیل این گذار، برنامه ریزان آموزشی باید بر طراحی «فعالیت های رابط» تمرکز کنند که به تدریج وابستگی دانش آموز به ابزار فیزیکی را کاهش داده و قدرت مدل سازی ذهنی را تقویت نماید.

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی بر بازی ، تفکر انتزاعی ، آموزش ریاضی ، دوره اول ابتدایی ، موانع یادگیری ، شناخت.