نقش آموزش و پرورش در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی

این پژوهش با هدف بررسی نقش آموزش و پرورش در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان در نظام آموزشی ایران انجام شده است. در این مطالعه از روش ترکیبی استفاده شد و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسنادی، پرسشنامه ها و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری شدند. جامعه آماری شامل دانش آموزان، معلمان و مدیران مدارس متوسطه در مناطق شهری و نیمه شهری بود و مدل نمونه گیری ترکیبی (طبقه ای، تصادفی و هدفمند) برای انتخاب نمونه ها به کار گرفته شد. یافته ها نشان می دهند که روش های تدریس فعال، مشارکتی و مبتنی بر پروژه، محیط مدرسه ای حمایتی، نقش موثر معلمان و مدیران، و فعالیت های فوق برنامه از مهم ترین عوامل تقویت خلاقیت و تفکر انتقادی دانش آموزان هستند. در مقابل، روش های سنتی، محتوای حجیم و آزمون محور، محدودیت های زمانی و فرهنگی مانع تحقق کامل این مهارت ها می شوند. تحلیل یافته ها با استفاده از روش های کمی و کیفی انجام شد و نشان داد که تعامل میان عوامل فردی، آموزشی، مدیریتی و محیطی تعیین کننده میزان موفقیت در پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی است. نتایج پژوهش سهم علمی قابل توجهی دارد و می تواند مبنای طراحی برنامه های درسی، آموزش معلمان، اصلاح شیوه های ارزشیابی و سیاست گذاری آموزشی قرار گیرد. همچنین، یافته ها فرصت هایی برای پژوهش های آینده در زمینه تاثیر فناوری های نوین، تفاوت های فرهنگی و جنسیتی، و مطالعات طولی فراهم می آورند.

کلیدواژه ها:

آموزش و پرورش ، خلاقیت ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال ، روش های تدریس نوین ، برنامه درسی ، ارزشیابی تحصیلی