عدالت آموزشی در چهاردیواری کلاس: آیا ناخودآگاه تبعیض قائل می شویم؟

عدالت آموزشی غالبا به عنوان یک مفهوم کلان در سیاست گذاری های دولتی و توزیع بودجه تفسیر می شود، اما عمیق ترین و تاثیرگذارترین لایه آن در تعاملات خرد و روزمره میان معلم و دانش آموز در فضای کلاس درس رخ می دهد. این مقاله با واکاوی مفهوم «تبعیض ناخودآگاه» (Implicit Bias)، به بررسی سازوکارهای روانی و اجتماعی می پردازد که موجب می شوند معلمان، علی رغم نیت خیرخواهانه، رفتارهای متفاوتی با دانش آموزان بر اساس طبقه اجتماعی، ظاهر، جنسیت، لهجه و سابقه تحصیلی داشته باشند. پژوهش حاضر با استناد به نظریه های روان شناختی نظیر «اثر پیگمالیون» و «اثر هاله»، نشان می دهد که چگونه انتظارات پنهان معلم می تواند به «پیشگویی کامبخش» تبدیل شده و سرنوشت تحصیلی دانش آموز را رقم بزند. هدف این مقاله، عبور از تعاریف کلیشه ای عدالت و دعوت معلمان به یک خودکاوی عمیق حرفه ای است تا با شناسایی نقاط کور ذهنی خود، محیطی برابر برای شکوفایی تمام استعدادها فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، تبعیض ناخودآگاه ، سوگیری ضمنی ، اثر پیگمالیون ، روانشناسی تربیتی ، نابرابری پنهان ، مدیریت کلاس ، ارزشیابی توصیفی