آموزش خلاقیت و تفکر واگرا توسط معلم در پایه های ابتدایی

خلاقیت و تفکر واگرا از مهارت های اساسی برای رشد شناختی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان در دوره ابتدایی محسوب می شوند. این مهارت ها نه تنها موجب افزایش توانایی حل مسئله و تفکر انتقادی دانش آموزان می شوند، بلکه نقش مهمی در ارتقای انگیزه، خودباوری و مشارکت فعال آن ها در فرآیند یادگیری دارند. هدف این پژوهش مروری، بررسی روش ها، تکنیک ها و عوامل موثر در پرورش خلاقیت و تفکر واگرا توسط معلم در پایه های ابتدایی بوده است. مطالعات مورد بررسی نشان می دهند که آموزش خلاقیت موثر، زمانی حاصل می شود که شامل ترکیبی از روش های مستقیم و غیرمستقیم باشد. آموزش مستقیم شامل تمرین های هدفمند برای تقویت مولفه های خلاقیت مانند سیالی، ابتکار، انعطاف و بسط است، در حالی که آموزش غیرمستقیم از طریق فعالیت هایی نظیر بازی، قصه گویی، هنر و پروژه های عملی امکان بروز تفکر واگرا را فراهم می کند.نقش معلم در این فرآیند کلیدی است؛ معلمان با ایجاد محیط یادگیری باز و حمایتی، ارائه بازخورد سازنده و تشویق دانش آموزان به تجربه و نوآوری، زمینه رشد مهارت های خلاقانه را فراهم می کنند. علاوه بر این، حمایت مدیریتی مدارس، ایجاد فضای کلاس انعطاف پذیر، استفاده از فناوری و ابزارهای چندرسانه ای و ادغام مهارت های زندگی با آموزش خلاقیت، موجب افزایش اثرگذاری آموزش ها می شود. چالش هایی مانند محدودیت زمان، روش های ارزیابی سنتی، تفاوت های فردی دانش آموزان و کمبود منابع آموزشی نیز نیازمند توجه ویژه هستند.بر اساس مرور پژوهش ها، ترکیب عوامل آموزشی، محیطی و فردی برای توسعه خلاقیت و تفکر واگرا ضروری است و برنامه ریزی دقیق آموزشی همراه با بهره گیری از روش ها و ابزارهای فعال، امکان پرورش توانمندی های شناختی، اجتماعی و هیجانی دانش آموزان را فراهم می آورد. یافته ها حاکی از آن است که پرورش خلاقیت در دوره ابتدایی، با هدایت معلم و ایجاد محیط یادگیری مشارکتی، می تواند نقش موثری در موفقیت تحصیلی و توسعه فردی کودکان داشته باشد.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، تفکر واگرا ، آموزش ابتدایی ، معلم ، محیط یادگیری ، مهارت های زندگی ، روش های فعال آموزشی