جایگاه آموزش نماز در تقویت رشد اخلاقی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی

تربیت اخلاقی در دوره ابتدایی یکی از اساسی ترین اهداف نظام های آموزشی محسوب می شود، زیرا این دوره مرحله شکل گیری پایه های هویتی، ارزشی و رفتاری کودک است. در نظام تعلیم و تربیت اسلامی، آموزش نماز به عنوان یکی از ارکان بنیادین تربیت دینی، جایگاهی محوری در تحقق اهداف اخلاقی و اجتماعی دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه آموزش نماز در تقویت رشد اخلاقی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است.این پژوهش از نوع مطالعات نظری تحلیلی بوده و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد بالادستی آموزشی، متون دینی و یافته های پژوهش های روان شناختی و تربیتی صورت گرفته است. چارچوب نظری تحقیق مبتنی بر نظریه مراحل رشد اخلاقی کلبرگ، نظریه یادگیری اجتماعی بندورا، نظریه خودتنظیمی و دیدگاه تربیت فطرت محور در تعلیم و تربیت اسلامی است.یافته ها نشان می دهد که آموزش نماز، در صورت طراحی متناسب با ویژگی های رشدی کودکان و بهره گیری از روش های فعال آموزشی، می تواند به تقویت خودکنترلی، نظم پذیری، مسئولیت پذیری فردی و اجتماعی، درونی سازی ارزش های اخلاقی، افزایش احساس پاسخ گویی و ارتقای هویت دینی منجر شود. همچنین نماز جماعت مدرسه ای بستری برای تمرین رفتارهای اجتماعی قانون مند فراهم می کند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که اثربخشی آموزش نماز وابسته به کیفیت اجرا، الگو بودن معلمان، پیوند خانه و مدرسه و پرهیز از رویکردهای تحمیلی است. آموزش نماز زمانی به رشد اخلاقی پایدار می انجامد که از سطح آموزش صوری فراتر رفته و به تجربه ای معنادار، آگاهانه و درونی تبدیل شود.واژگان کلیدیآموزش نماز،رشد اخلاقی،مسئولیت پذیری،دانش آموزان دوره ابتدایی،تربیت دینی،خودتنظیمی،درونی سازی ارزش ها،نظم اجتماعی