بررسی نقش فناوری های آموزشی در بازطراحی کلاس درس و بهبود تعاملات آموزشی دانش آموزان

پیشرفت سریع فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی در دهه های اخیر، تحولی عمیق در تمامی ابعاد زندگی بشر از جمله آموزش و یادگیری ایجاد کرده است. ورود فناوری های آموزشی به محیط های یادگیری، نه تنها ابزارها و امکانات جدیدی را در اختیار معلمان و دانش آموزان قرار داده، بلکه مفهوم کلاس درس را نیز دگرگون ساخته و ضرورت بازطراحی فضاها، فرایندها و تعاملات آموزشی را مطرح کرده است. این مقاله با هدف بررسی نظری نقش فناوری های آموزشی در بازطراحی کلاس درس و بهبود تعاملات آموزشی دانش آموزان تدوین شده است. با توجه به گذار از کلاس های درس سنتی به سوی محیط های یادگیری غنی از فناوری، مسئله اصلی پژوهش، تحلیل چگونگی تاثیر فناوری های نوین بر ساختار فیزیکی و مجازی کلاس، فرایندهای یاددهی-یادگیری، و کیفیت تعاملات میان دانش آموزان با معلم، با یکدیگر و با محتوای آموزشی است. در این مقاله، ابتدا با مرور مبانی نظری مرتبط با فناوری آموزشی (نظریه های یادگیری با فناوری، طراحی محیط های یادگیری غنی از فناوری)، بازطراحی کلاس درس (کلاس معکوس، کلاس هوشمند، یادگیری ترکیبی) و تعاملات آموزشی (مدل تعاملی مور)، شکاف های پژوهشی موجود شناسایی می شود. سپس، چارچوب مفهومی تلفیقی ارائه می گردد که نشان می دهد چگونه مولفه های فناوری های آموزشی (ابزارهای تعاملی، محتوای دیجیتال، سامانه های مدیریت یادگیری، فناوری های ارتباطی و همکاری) می توانند از طریق بازطراحی ابعاد سه گانه کلاس درس (بعد فیزیکی، بعد ساختاری-فرایندی، بعد اجتماعی-عاطفی) بر بهبود تعاملات آموزشی در سه نوع تعامل (دانش آموز-معلم، دانش آموز-دانش آموز، دانش آموز-محتوا) تاثیر بگذارند. کاربردهای عملی این چارچوب در بهبود کیفیت آموزشی، با ارائه راهکارهایی برای معلمان، مدیران و سیاست گذاران در جهت طراحی اثربخش کلاس های درس مبتنی بر فناوری تشریح می شود. یافته های نظری پژوهش حاکی از آن است که فناوری های آموزشی، در صورت به کارگیری هدفمند و مبتنی بر اصول تربیتی، می توانند کلاس درس را از فضایی ایستا و معلم محور به محیطی پویا، تعاملی و دانش آموزمحور تبدیل کرده و کیفیت و کمیت تعاملات آموزشی را به طور چشمگیری افزایش دهند. با این حال، مقاله به محدودیت ها و چالش های اساسی از جمله شکاف دیجیتال، کمبود زیرساخت ها، نیاز به آموزش معلمان، و خطر کاهش تعاملات انسانی نیز اشاره می کند. در نهایت، نتیجه گیری شده است که بازطراحی کلاس درس با فناوری های آموزشی، مستلزم نگاهی جامع و سیستماتیک است که در آن فناوری نه به عنوان هدف، بلکه به عنوان ابزاری در خدمت اهداف تربیتی و بهبود تعاملات انسانی به کار گرفته شود. چشم انداز آینده به سمت توسعه فناوری های هوشمند و شخصی سازی شده، یادگیری ترکیبی اثربخش، و پژوهش های مداخله ای برای بررسی تاثیرات بلندمدت این فناوری ها بر تعاملات یادگیری سوق دارد.واژگان کلیدی: فناوری های آموزشی، بازطراحی کلاس درس، تعاملات آموزشی، یادگیری ترکیبی، کلاس هوشمند، فناوری اطلاعات و ارتباطات، محیط یادگیری