تاثیر برنامه های آموزش مهارت های بین فردی بر کاهش انزوای اجتماعی دانش آموزان استثنایی در دوره متوسطه

انزوای اجتماعی یکی از چالش های عمده پیش روی دانش آموزان با نیازهای ویژه (استثنایی) در دوره متوسطه است که می تواند پیامدهای منفی گسترده ای بر سازگاری روانی، تحصیلی و شغلی آنان داشته باشد. هدف از این مقاله مروری، بررسی و سنتز شواهد موجود درباره اثربخشی برنامه های آموزش مهارت های بین فردی (مانند قاطعیت، همدلی، و حل تعارض) در کاهش سطح انزوای اجتماعی این گروه از دانش آموزان است. این مرور با جستجوی هدفمند پایگاه های اطلاعاتی علمی معتبر و با تمرکز بر پژوهش های انجام شده در ده سال اخیر صورت گرفته است. یافته های این مرور نشان می دهند که آموزش های ساختارمند مهارت های بین فردی، به طور معناداری با افزایش خودکارآمدی اجتماعی، بهبود کیفیت روابط همسالان و کاهش نشانه های درون گرایی و دوری گزینی در دانش آموزان استثنایی همراه بوده است. بخش مبانی نظری به تشریح ابعاد نظری انزوا (نظریه دلبستگی و مقایسه اجتماعی) و اهمیت مهارت های نرم می پردازد. در بخش بحث، تاکید بر لزوم تلفیق آموزش این مهارت ها در برنامه درسی رسمی مدارس استثنایی و ارائه راهکارهایی برای اجرای موثر مداخلات در بستر فرهنگی-اجتماعی ایران مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله تاکید می کند که سرمایه گذاری بر مهارت های بین فردی، یک استراتژی پیشگیرانه حیاتی برای ارتقای بهزیستی روانی و ادغام اجتماعی دانش آموزان استثنایی است.