مرور نظام مند سواد مالی دیجیتال و سوگیریهای رفتاری در تصمیمات سرمایه گذاری نسل Z: مرور ادبیات بین المللی

نسل Z به عنوان نخستین نسل دیجیتال، زاد در معرض اکوسیستمی پیچیده از ابزارهای مالی دیجیتال، رسانه های اجتماعی و کانال های اطلاعاتی غیررسمی قرار دارد؛ شرایطی که احتمال بروز سوگیریهای رفتاری در تصمیمات سرمایه گذاری را افزایش می دهد. سواد مالی دیجیتال (DFL) چارچوبی چندبعدی شامل دانش مالی، مهارت های فناوری، سواد رسانه ای و آگاهی امنیتی است که می تواند سازوکاری تعدیل کننده در برابر این سوگیری ها ایجاد کند. این مطالعه با استفاده از مرور نظام مند ادبیات (SLR) و مطابق با دستورالعمل PRISMA انجام شده است. جستجو در پایگاه های Springer، Elsevier، Web of Science، Scopus و Wiley برای دوره ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ انجام و پس از غربالگری چند مرحله ای ۴۲ مطالعه واجد شرایط تحلیل کیفی شدند. یافته ها نشان می دهد که پایین بودن سطح DFL شدت سوگیری هایی نظیر اعتماد به نفس بیش از حد، رفتار گله ای و فومو را تشدید کرده و به رفتارهای پرریسک منجر می شود؛ در حالی که ارتقای DFL موجب بهبود درک ریسک، افزایش پردازش شناختی و کاهش اتکا به سیگنال های اجتماعی می گردد. با این حال ادبیات موجود با چالش هایی مانند ناهمگونی مفهومی، فقدان سنجه های استاندارد DFL، کم توجهی به نقش پلتفرم ها و اینفلوئنسرهای مالی مواجه است. این مطالعه با سنتز نظام مند ادبیات، چارچوبی مفهومی برای تبیین مسیر اثرگذاری DFL بر سوگیری های رفتاری نسل Z ارائه کرده و جهت گیری های پژوهشی آینده را برای توسعه ابزارهای سنجش معتبر و تحلیل های بین فرهنگی پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

سواد مالی دیجیتال ، سوگیریهای رفتاری ، تصمیم گیری سرمایه گذاری ، نسل زد ، نسل Z ، مرور نظام مند ادبیات ، فناوری های مالی (فین تک)