از مدیران عقل محور تا حکمرانی الگوریتمی بازاندیشی بنیادین مدیریت در هزاره سوم

مدیریت در هزاره سوم با یک ناهمترازی نظری مواجه است. بخش عمده ای از نظریه های تصمیم گیری و کنترل مدیریتی همچنان بر پیش فرض مدیر عقل محور تصمیم گیر و عقلانیت انسانی استوارند، در حالی که سازمان های معاصر به طور فزاینده از سازوکارهای تصمیم گیری خودکار، رتبه بندی، تخصیص، پایش و تنبیه پاداش الگوریتمی استفاده می کنند. این گذار صرفا یک تحول فناورانه نیست؛ بلکه جابه جایی کانون اختیار، کنترل و پاسخ گویی از عامل انسانی به معماری های محاسباتی و رژیم های داده ای است. تداوم اتکا به مدل های انسان محور عقلانیت خطر کاهش توضیح دهندگی و حتی بی اعتباری تدریجی نظریه مدیریت را در برابر واقعیت های سازمانی الگوریتم محور به همراه دارد. این مقاله با اتخاذ رویکرد نظریه ساز مفهومی و تکیه بر مرور انتقادی و تلفیقی ادبیات مدیریت، مطالعات سازمانی و مدیریت حکمرانی الگوریتمی چارچوبی برای بازاندیشی مدیریت در شرایط حکمرانی الگوریتمی توسعه می دهد. به جای تمرکز بر کارایی ابزارهای داده محور، مقاله بر پیامدهای نظری، قدرت کنترل و مشروعیت در سازمان های الگوریتمی تمرکز می کند. خروجی اصلی پژوهش چارچوب گذار از مدیریت عقل محور به حکمرانی الگوریتمی (Rational-to Algorithmic Governance Framework) است که سه سازوکار محوری را تبیین می کند: (۱) تبدیل تصمیم گیری مدیریتی به تصمیم سازی محاسباتی، (۲) بازپیکربندی کنترل از سلسله مراتب به نظارت الگوریتمی و (۳) انتقال نقش مدیر از تصمیم گیر اصلی به میانجی ناظر و مشروعیت بخش تصمیم های الگوریتمی. مقاله سه سهم نظری روشن ارائه می کند: بازتعریف عقلانیت مدیریتی، صورت بندی نو از کنترل سازمانی و گشودن دستورکار پژوهشی برای پاسخ گویی و مسئولیت در سازمان های الگوریتم محور.

کلیدواژه ها:

حکمرانی الگوریتمی ، عقلانیت مدیریتی ، تصمیم گیری سازمانی ، کنترل سازمانی ، قدرت و نظارت ، تحول دیجیتال