ارزیابی نقش برنامه های تعامل محور شهروندی در تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای زیست پذیری شهری در شیراز

هدف اصلی این پژوهش ارزیابی نقش برنامه های تعامل محور شهروندی در تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای زیست پذیری شهری در شهر شیراز است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش ترکیبی (کیفی-کمی) است. در بخش کیفی، جامعه آماری شامل متخصصان و نخبگان حوزه مدیریت شهری، جامعه شناسی شهری و برنامه ریزی شهری بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ۱۳ نفر به عنوان نمونه انتخاب و با تکنیک دلفی مورد مطالعه قرار گرفتند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کارشناسان و مدیران شهرداری شیراز، اعضای شورای محلات و فعالان اجتماعی فرهنگی این شهر بودند. با توجه به نامشخص بودن حجم دقیق جامعه بر اساس فرمول کوکران تعداد ۳۸۴ نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه ای محقق ساخته با ۳۲ گویه بر اساس مقیاس پنج درجه ای لیکرت بود که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با آلفای کرونباخ تایید شد. داده ها با نرم افزارهای SPSS نسخه ۲۲ و AMOS نسخه ۲۲ تجزیه و تحلیل شدند. یافته های مدل معادلات ساختاری نشان دهنده وجود همبستگی مثبت و معنادار بین متغیرهای پژوهش است. به طور خاص، همبستگی بین برنامه های تعامل محور شهروندی و سرمایه اجتماعی با ضریب ۰.۵۹۸ و با سرمایه اجتماعی با ضریب ۰.۶۰۱ محاسبه شد. همچنین، برنامه های تعامل محور شهروندی با ضریب مسیر ۰.۶۲۱ بر تقویت سرمایه اجتماعی و با ضریب ۰.۷۵۴ بر ارتقای زیست پذیری شهری تاثیرگذار بودند. نتایج حاکی از آن است که طراحی و اجرای برنامه های تعاملی با مشارکت شهروندان می تواند به عنوان ابزاری موثر در افزایش سرمایه اجتماعی و بهبود شاخص های زیست پذیری در کلان شهر شیراز عمل کند.

کلیدواژه ها:

برنامه های تعامل محور شهروندی ، سرمایه اجتماعی ، زیست پذیری شهری ، مشارکت شهری